جمعه ۴ فروردین ۱۴۰۲ · ساعت ۰۳:۰۷:۳۰ به وقت تهران · ۱۳۳۹ روز پیش
2023-03-23 23:37 UTC
مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۸ را در بجستان، خراسان رضوی ثبت کرد؛ بامداد جمعه ۴ فروردین ۱۴۰۲، ساعت ۰۳:۰۷ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان رضوی پررنگ است
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۸ کوچک به شمار میآید. لرزهای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقههای بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمیآورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲۴۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۳ حدود ۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین بجستان، خراسان رضوی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۲٫۹ در ۱۶ بهمن ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۹۵ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۴ در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷، ۱۳۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷، زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ و زلزلهٔ دوستآباد (چرمه) ۱۹۴۷ (۳۱ شهریور ۱۳۲۶) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۹۵ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۱۳۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۷٫۱
۹ شهریور ۱۳۴۷
۱۲۳ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۹
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۱۳۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۰ شهریور ۱۳۴۷
۷۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۲
۱۹۱۸ میلادی
۶۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۳ مهر ۱۳۲۶
۱۴۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ مهر ۱۳۱۲
۲۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۲۲ دی ۱۳۵۸
۱۳۲ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۸
۲۱ آبان ۱۳۲۶
۱۲۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۱۰ آذر ۱۳۵۱
۱۰۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷ ۱۳۷ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۷٫۴
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۴ که شهر طبس را به شدت ویران کرد و ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر را کشت؛ از مرگبارترین زلزلههای ایران در سدهٔ بیستم است. جانباختگان: ۱۵٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ ۱۲۳ کیلومتری
۹ شهریور ۱۳۴۷
۷٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ که دشت بیاض و کاخک (گناباد) را در خراسان ویران کرد؛ هزاران نفر در این زلزله جان باختند و صدها نفر دیگر در زلزلهٔ فردوس یک روز بعد. جانباختگان: حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در مجموع؛ رقمهای رایج حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار
زلزلهٔ دوستآباد (چرمه) ۱۹۴۷ ۱۳۸ کیلومتری
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۶٫۹
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوستآباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پسلرزهای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جانباختگان: حدود ۵۰۰ نفر
زلزلهٔ فردوس ۱۳۴۷ ۷۵ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۲
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ تا ۶٫۴ که یک روز پس از زلزلهٔ دشت بیاض شهر فردوس و روستاهای اطراف را ویران کرد و حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر را کشت. جانباختگان: حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر
زلزلهٔ بردسکن ۱۹۱۸ ۶۶ کیلومتری
۳ فروردین ۱۲۹۷
۶٫۲
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب بردسکن (خراسان رضوی) که در فهرستهای لرزهای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ تربت حیدریه ۱۹۲۳ ۱۴۳ کیلومتری
۳ خرداد ۱۳۰۲
۶٫۰
زمینلرزهای به بزرگی حدود ۶٫۰ (برخی منابع ۵٫۷) که دستکم یک روستا را کاملاً با خاک یکسان کرد و حدود ۲٬۲۰۰ نفر را کشت؛ رومرکز میدانی آن در غرب تربت حیدریه است و فهرستهای لرزهای مکانهای بسیار متفاوتی برایش دادهاند. جانباختگان: حدود ۲٬۲۰۰ نفر
زلزلهٔ کاشمر ۱۹۰۳ ۷۹ کیلومتری
۲ مهر ۱۲۸۲
—
زمینلرزهای نزدیک کاشمر (خراسان رضوی) که بنابر فهرست NOAA حدود ۳۵۰ نفر را کشت؛ بزرگی آن بین ۵٫۹ تا ۶٫۵ برآورد شده است. جانباختگان: حدود ۳۵۰ نفر (فهرست NOAA)
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۸ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۸ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.