زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ بامداد پنجشنبه ۳۰ مرداد ۱۴۰۴، ساعت ۰۲:۳۳ به وقت تهران، حوالی الوان در استان خوزستان را لرزاند. کانون آن در عمق ۲۱ کیلومتری زمین بود و ۸ کیلومتر با خود الوان فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در ردهٔ لرزههای متوسط است. چنین لرزهای معمولاً تا دهها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را میلرزاند و ساکنان را نگران میکند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمانهای فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۲۱ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۵ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی الوان
قویترین زمینلرزهٔ این ناحیه از خرداد ۱۴۰۳. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۱ در ۳ خرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۵۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۲ در ۲۷ مرداد ۱۳۹۳، ۱۰۸ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۳۵۷، زلزلهٔ مسجدسلیمان ۱۹۲۹ (۲۴ تیر ۱۳۰۸) و زلزلهٔ مورموری (دهلران) ۱۳۹۳ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۱ در ۵ شهریور، ساعت ۲۱:۳۴ بود.
