چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴ · ساعت ۱۴:۰۹:۰۵ به وقت تهران · ۲۷۰ روز پیش
2026-01-07 10:39 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۷.۶۸° N ۵۹.۵۸° E
انرژی
حدود ۲۱ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۴ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
عصر چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۰۹ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ در حوالی گلمورتی در استان سیستان و بلوچستان رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۵ کیلومتر با خود گلمورتی فاصله داشت.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۱ در ردهٔ لرزه‌های متوسط است. چنین لرزه‌ای معمولاً تا ده‌ها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را می‌لرزاند و ساکنان را نگران می‌کند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمان‌های فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲۱ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
قوی‌ترین زمینلرزهٔ این ناحیه از خرداد ۱۴۰۳. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۴ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۵٫۴ در ۱۴ مرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۵۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۹ آذر ۱۳۸۹، ۹۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹، زلزلهٔ ۱۹۶۹ شمال‌غرب ایرانشهر (۱۶ آبان ۱۳۴۸) و زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم (۷ بهمن ۱۳۸۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان سیستان و بلوچستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۲۵ کیلومتری گلمورتی (سیستان و بلوچستان)
۶۲ کیلومتری بزمان (سیستان و بلوچستان)
۷۲ کیلومتری مسجد حضرت ابوالفضل (سیستان و بلوچستان)
۲۳۷ کیلومتری زاهدان
۳۳۰ کیلومتری بندرعباس
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۵۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۷
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۹۰ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۴
۱۶ آبان ۱۳۴۸
۴۵ کیلومتر
۶۵ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۸۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۰
۲۲ شهریور ۱۳۰۲
۱۳۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۴ مرداد ۱۴۰۴
۷۱ کیلومتر
۷۷ کیلومتر
۵٫۶
۱۶ شهریور ۱۳۹۷
۷۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۶
۳ تیر ۱۳۸۲
۱۴۲ کیلومتر
۶۱ کیلومتر
۵٫۶
۸ خرداد ۱۳۴۲
۶۳ کیلومتر
۶۶ کیلومتر
۵٫۵
۲۶ آبان ۱۳۵۱
۵۳ کیلومتر
۶۲ کیلومتر
۵٫۵
۱۱ مرداد ۱۳۴۷
۱۳۵ کیلومتر
۶۱ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹ ۹۰ کیلومتری
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ تا ۶٫۷ در جنوب‌شرق کرمان، حدود ۱۰۰ کیلومتر از بم، که حدود ۲۰ روستا در ناحیهٔ فهرج و ریگان را آسیب زد و ۱۱ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۷ تا ۱۱ نفر
زلزلهٔ ۱۹۶۹ شمال‌غرب ایرانشهر ۴۶ کیلومتری
۱۶ آبان ۱۳۴۸
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در حدود ۹۰ کیلومتری شمال‌غرب ایرانشهر (کانونی در عمق حدود ۶۵ کیلومتر) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۸۰ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ گلمورتی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ گلمورتی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۰۹ به وقت تهران در استان سیستان و بلوچستان - حوالی گلمورتی رخ داد؛ ۲۵ کیلومتری گلمورتی. مختصات کانون ۲۷.۶۸ درجهٔ شمالی و ۵۹.۵۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ گلمورتی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ گلمورتی پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
