سهشنبه ۲ دی ۱۴۰۴ · ساعت ۱۸:۰۸:۴۶ به وقت تهران · ۲۸۵ روز پیش
2025-12-23 14:38 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۷.۴۴° N ۵۹.۵۸° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۴ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ را در حوالی گلمورتی در استان سیستان و بلوچستان ثبت کرد؛ شب سهشنبه ۲ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۰۸ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۱۴ کیلومتر با خود گلمورتی فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین گلمورتی
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۴ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۲ در ۱۶ مرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۸ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۹ آذر ۱۳۸۹، ۱۱۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. سه زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹، زلزلهٔ ۱۹۶۹ شمال‌غرب ایرانشهر (۱۶ آبان ۱۳۴۸) و زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم (۷ بهمن ۱۳۸۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۱ در ۱۷ دی، ساعت ۱۴:۰۹ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان سیستان و بلوچستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۱۴ کیلومتری گلمورتی (سیستان و بلوچستان)
۷۴ کیلومتری بزمان (سیستان و بلوچستان)
۸۸ کیلومتری اسپکه (سیستان و بلوچستان)
۲۶۰ کیلومتری زاهدان
۳۲۷ کیلومتری بندرعباس
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۴۸ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۷
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۱۱۵ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۴
۱۶ آبان ۱۳۴۸
۵۹ کیلومتر
۶۵ کیلومتر
۶٫۲
۷ بهمن ۱۳۸۹
۱۰۱ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۶
۱۴ مرداد ۱۴۰۴
۹۰ کیلومتر
۷۷ کیلومتر
۵٫۶
۱۶ شهریور ۱۳۹۷
۱۰۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۶
۳ تیر ۱۳۸۲
۱۳۸ کیلومتر
۶۱ کیلومتر
۵٫۶
۸ خرداد ۱۳۴۲
۳۷ کیلومتر
۶۶ کیلومتر
۵٫۵
۲۶ آبان ۱۳۵۱
۴۲ کیلومتر
۶۲ کیلومتر
۵٫۵
۱۱ مرداد ۱۳۴۷
۱۳۵ کیلومتر
۶۱ کیلومتر
۵٫۴
۲۰ خرداد ۱۳۷۷
۱۳۸ کیلومتر
۸۸ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) ۱۳۸۹ ۱۱۵ کیلومتری
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ تا ۶٫۷ در جنوب‌شرق کرمان، حدود ۱۰۰ کیلومتر از بم، که حدود ۲۰ روستا در ناحیهٔ فهرج و ریگان را آسیب زد و ۱۱ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۷ تا ۱۱ نفر
زلزلهٔ ۱۹۶۹ شمال‌غرب ایرانشهر ۶۰ کیلومتری
۱۶ آبان ۱۳۴۸
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در حدود ۹۰ کیلومتری شمال‌غرب ایرانشهر (کانونی در عمق حدود ۶۵ کیلومتر) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۲۰۱۱ جنوب‌شرق بم ۱۰۱ کیلومتری
۷ بهمن ۱۳۸۹
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب‌شرق استان کرمان که پس‌لرزهٔ زلزلهٔ حسین‌آباد (ریگان) در آذر ۱۳۸۹ به شمار میرود؛ گزارش معتبری از تلفات مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ گلمورتی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ گلمورتی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۲ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۸:۰۸ به وقت تهران در استان سیستان و بلوچستان - حوالی گلمورتی رخ داد؛ ۱۴ کیلومتری گلمورتی. مختصات کانون ۲۷.۴۴ درجهٔ شمالی و ۵۹.۵۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ گلمورتی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ گلمورتی پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۷ دی، ۱۴:۰۹.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
