آپوفیس 99942 Apophis

آپوفیس سیارکی از دستهٔ آتن‌ها در میان سیارک‌ها است که در سال ۲۰۰۴ کشف شد. نامش از «آپپ»، خدای آشوب در اسطورهٔ مصر باستان گرفته شده است. پهنای آن حدود ۳۴۰ تا ۳۷۰ متر است و یکی از شناخته‌شده‌ترین اجرام نزدیک به زمین محسوب می‌شود.

چرا آپوفیس مشهور شد؟

اندکی پس از کشف، محاسبه‌ها احتمال برخورد آن با زمین در سال ۲۰۲۹ را قابل توجه نشان داد و آپوفیس برای مدتی در مقیاس تورینو به عدد ۴ رسید، بالاترین عدد ثبت‌شده برای یک سیارک. با رصدهای بیشتر مدارش دقیق‌تر شد و این نگرانی برطرف گردید. امروز دانشمندان می‌دانند آپوفیس دست‌کم در یک سدهٔ آینده با زمین برخورد نمی‌کند.

گذر ۲۰۲۹

در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹، آپوفیس تا حدود ۳۲ هزار کیلومتری سطح زمین نزدیک می‌شود؛ یعنی نزدیک‌تر از مدار ماهواره‌های زمین‌ایستا. چنین گذر نزدیکی برای سیارکی به این بزرگی تنها هر چند هزار سال یک بار رخ می‌دهد. آپوفیس در آن شب برای ناظران اروپا، آفریقا و غرب آسیا با چشم غیرمسلح، به شکل ستاره‌ای متحرک و کم‌نور، دیده خواهد شد.

مأموریت‌ها

گرانش زمین هنگام این گذر، شکل و چرخش آپوفیس را تغییر خواهد داد. این رویداد فرصتی علمی است، پس ناسا مأموریت «اسیریس-آپکس» را که بازماندهٔ فضاپیمای اسیریس-رکس است به سوی آن هدایت کرده تا پیش از و پس از گذر آن را کاوش کند. آژانس فضایی اروپا نیز مأموریت «رامسس» (Ramses) را برای همین هدف در نشست وزیران در نوامبر ۲۰۲۵ تأمین مالی کرد و پرتاب آن برای حدود سال ۲۰۲۸ برنامه‌ریزی شده است تا پیش از گذر به آپوفیس برسد.

پرسش‌های رایج

### آیا آپوفیس به زمین برخورد می‌کند؟
نه، بر پایهٔ رصدهای دقیق، آپوفیس دست‌کم در یک سدهٔ آینده به زمین برخورد نخواهد کرد.

### آپوفیس چه زمانی از کنار زمین می‌گذرد؟
آپوفیس در ۱۳ آوریل ۲۰۲۹ از فاصلهٔ حدود ۳۲ هزار کیلومتری سطح زمین می‌گذرد.

### آیا آپوفیس را با چشم می‌توان دید؟
بله، در شب گذر ۲۰۲۹ آپوفیس در بخشی از جهان با چشم غیرمسلح دیده خواهد شد، هرچند بسیار کم‌نور است.

### آپوفیس چقدر بزرگ است؟
آپوفیس حدود ۳۴۰ تا ۳۷۰ متر پهنا دارد، یعنی بیش از سه برابر طول یک زمین فوتبال.