رفتن به محتوا

فلک‌بینfalakbin.ir

کانال تلگرام

دانشنامه

منظومهٔ شمسی

۱۳۶ مدخل در این حوزه، هر کدام با هر چه بات‌های فلک‌بین دربارهٔ آن گفته‌اند.

از اینجا شروع کنید

مدخل‌های اصلی

پدیدهابرماهابرماه نام رایج ماه کامل نزدیک حضیض مدار است که نسبت به بدر دوردست کمی بزرگ‌تر و روشن‌تر دیده می‌شود؛ این نام مرز رسمی و یگانه‌ای در اخترشناسی ندارد.
جرم آسمانیاروپااروپا کوچک‌ترین قمر گالیله‌ای مشتری است؛ شواهد قوی از وجود اقیانوسی زیر پوستهٔ یخی آن داریم، اما هنوز هیچ حیاتی در این قمر کشف نشده است.
جرم آسمانیاورانوساورانوس هفتمین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و یکی از دو غول یخی آن است؛ جهانی بدون سطح جامدِ قابل فرود که تقریباً به پهلو می‌چرخد و فصل‌هایی به درازای حدود ۲۱ سال زمینی دارد.
مفهومایمنی مشاهدهٔ خورشیدگرفتگیایمنی مشاهدهٔ خورشیدگرفتگی به روش نگاه‌کردن وابسته است: برای دید مستقیم عینک معتبر رصد خورشید، و برای ابزار اپتیکی فیلتر اختصاصی جلوی دهانه لازم است.
رویدادبارش شهابیبارش شهابی پدیده‌ای است که هنگام گذر زمین از جریان ذرات فضایی رخ می‌دهد و شهاب‌های وابسته به آن از دید ناظر، ظاهراً از ناحیه‌ای مشترک در آسمان می‌آیند.
جرم آسمانیپلوتونپلوتون سیارهٔ کوتوله‌ای سنگی و یخی در کمربند کویپر است که با نام پلوتو هم شناخته می‌شود؛ جهانی با پنج قمر و سطحی متنوع که از سال ۲۰۰۶ در دسته‌ای جدا از هشت سیارهٔ منظومهٔ شمسی قرا…
جرم آسمانیتیتانتیتان بزرگ‌ترین قمر زحل و دومین قمر بزرگ منظومهٔ شمسی است؛ جو چگال نیتروژنی و مایع‌های متان و اتان در سطح سرد آن، محیطی متفاوت از زمین ساخته‌اند.
پدیدهچرخش زمینچرخش زمین دوران سیاره به دور محور خودش از غرب به شرق است؛ این حرکت شب و روز را می‌سازد، اما مدت یک دور نسبت به ستاره‌ها با شبانه‌روز خورشیدی یکسان نیست.
جرم آسمانیحلقه‌های زحلحلقه‌های زحل سامانه‌ای از ذرات جداگانهٔ عمدتاً یخ آب در مدار سیاره‌اند؛ حلقه‌های اصلی بسیار پهن و نازک‌اند و باید از بخش‌های کم‌نور و گسترده‌تر سامانه جدا شوند.
جرم آسمانیخورشیدخورشید ستارهٔ منظومهٔ شمسی است؛ کره‌ای از مادهٔ بسیار داغ، عمدتاً هیدروژن و هلیوم، که همجوشی هسته‌ای در هسته‌اش انرژی نور و گرما را فراهم می‌کند.
پدیدهخورشیدگرفتگیخورشیدگرفتگی هنگامی رخ می‌دهد که ماه در خط دید میان زمین و خورشید قرار گیرد و برای ناظر در محدودهٔ سایه، بخشی یا همهٔ قرص روشن خورشید را بپوشاند.
جرم آسمانیدنباله‌داردنباله‌دار جرمی با هستهٔ جامدِ یخی و غباری است که هنگام فعالیت، گاز و غبار آزاد می‌کند و می‌تواند گیسو و دنباله بسازد؛ دنبالهٔ درخشان، خودِ هسته یا رد سادهٔ حرکت آن نیست.
جرم آسمانیزحلزحل ششمین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و دومین سیارهٔ بزرگ آن است؛ غولی عمدتاً از هیدروژن و هلیم، با حلقه‌هایی از ذرات یخی و قمرهایی که برخی از آن‌ها هدف پژوهش دربارهٔ محیط‌های مناسب زندگی…
جرم آسمانیزمینزمین سومین سیاره از خورشید و تنها محل حیات شناخته‌شده است؛ سیاره‌ای زمین‌سان با سطح سنگی، اقیانوس‌های گسترده، جوی عمدتاً نیتروژنی و اکسیژنی و یک قمر بزرگ پایدار به نام ماه.
جرم آسمانیزهرهزهره دومین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و درخشان‌ترین سیارهٔ آسمان است؛ جهانی سنگی تقریباً هم‌اندازهٔ زمین، با جو غلیظ دی‌اکسیدکربن و سطحی که از سطح همهٔ سیاره‌های دیگر داغ‌تر است.
مفهومسیارکسیارک جرمی کوچک و عمدتاً سنگی یا فلزی در مدار خورشید است؛ بیشتر سیارک‌ها در کمربند میان مریخ و مشتری‌اند و بازماندهٔ فرایند تشکیل سیاره‌ها به شمار می‌آیند.
جرم آسمانیسیاره کوتولهسیاره کوتوله رده‌ای از اجرام منظومهٔ شمسی است که به دور خورشید می‌گردند، با گرانش خود شکلی نزدیک به گرد دارند، قمر نیستند و همسایگی مدارشان را پاک نکرده‌اند.
پدیدهشرارهٔ خورشیدیشرارهٔ خورشیدی افزایش ناگهانی تابش از جو خورشید بر اثر آزادشدن انرژی مغناطیسی است؛ این پدیده با خروج جرم از تاج تفاوت دارد و می‌تواند ارتباطات رادیویی سمت روشن زمین را مختل کند.
پدیدهشفق قطبیشفق قطبی نور گازهای جو بالایی زمین است که با برخورد ذرات پرانرژی برانگیخته می‌شوند؛ انرژی این نمایش عمدتاً از برهم‌کنش باد خورشیدی و میدان مغناطیسی زمین می‌آید.
جرم آسمانیشهاب‌سنگشهاب‌سنگ مادهٔ جامدی است که از فضا به سطح زمین رسیده و از عبور در جو باقی مانده است؛ بیشتر نمونه‌ها منشأ سیارکی دارند و برخی از ماه یا مریخ آمده‌اند.
جرم آسمانیعطاردعطارد کوچک‌ترین و نزدیک‌ترین سیاره به خورشید است؛ جهانی سنگی با هستهٔ فلزی بزرگ، برونسپهری بسیار رقیق و چرخه‌ای که در آن یک روز خورشیدی حدود دو برابر سال سیاره طول می‌کشد.
پدیدهفازهای ماهفازهای ماه شکل‌های بخش روشن ماه از دید زمین است که با تغییر جای ماه نسبت به خورشید پدید می‌آید؛ چرخهٔ ماه نو تا ماه نو به‌طور میانگین حدود ۲۹٫۵ روز طول می‌کشد.
جرم آسمانیکمربند کایپرکمربند کایپر ناحیه‌ای پهن از اجرام عمدتاً یخی فراتر از نپتون است که پهنهٔ اصلی آن حدود ۳۰ تا ۵۰ واحد نجومی از خورشید فاصله دارد و پلوتون از اعضای آن است.
پدیدهلکه خورشیدیلکه خورشیدی ناحیه‌ای نسبتاً سردتر و تیره‌تر در نورسپهر خورشید است که میدان مغناطیسی قوی انتقال گرما را در آن محدود می‌کند؛ لکه خاموش یا سوراخی در خورشید نیست.
جرم آسمانیماهماه قمر طبیعی زمین است؛ دنیایی سنگی با دهانه‌های برخوردی و دشت‌های گدازه‌ای که نور خورشید را بازمی‌تاباند و هنگام گردش به دور زمین، فازهای هلال تا بدر را نشان می‌دهد.
رویدادماه‌گرفتگیماه‌گرفتگی پدیده‌ای است که هنگام گذر ماه کامل از سایه یا نیم‌سایهٔ زمین رخ می‌دهد؛ نوع و میزان تیرگی آن به مسیر ماه در سایه و شرایط جو زمین بستگی دارد.
جرم آسمانیمریخمریخ چهارمین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و جهانی سنگی با جوی رقیق است؛ سرخی سطحش از آهن اکسیدشده می‌آید و شواهد رودخانه‌ها و دریاچه‌های کهن آن را به هدف جست‌وجوی حیات گذشته تبدیل کرده‌اند.
جرم آسمانیمشتریمشتری پنجمین و بزرگ‌ترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی است؛ غولی عمدتاً از هیدروژن و هلیم، با ابرهای نواری، لکهٔ سرخ بزرگ و مجموعه‌ای از قمرها که چهار عضو بزرگ آن با ابزار ساده دیده می‌شوند.
مفهوممنظومهٔ شمسیمنظومهٔ شمسی مجموعهٔ خورشید و اجرام وابسته به گرانش آن، از هشت سیاره و قمرهایشان تا سیاره‌های کوتوله، سیارک‌ها و دنباله‌دارهاست؛ خانهٔ زمین در کهکشان راه شیری.
جرم آسمانینپتوننپتون هشتمین و دورترین سیارهٔ منظومهٔ شمسی و یک غول یخی است؛ جهانی بدون سطح قابل‌فرود، با جوّی پرباد، حلقه‌های کم‌نور و قمر بزرگ تریتون.

جرم آسمانی

اجرام آسمانی ۷۳

رویداد

رویدادها ۱۶

حوزه‌های دیگر

همهٔ دانشنامه

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین