چاندرایان-۳ Chandrayaan-3

چاندرایان-۳ (Chandrayaan-3) مأموریت ماه سازمان پژوهش فضایی هند (ایسرو) است. این مأموریت از نوع فرودگر و ماه‌نورد بود و هدفش نشان دادن توانایی فرود نرم و حرکت بر سطح ماه بود. پس از ناکامی فرود چاندرایان-۲ در سال ۲۰۱۹، این مأموریت به‌طور ویژه برای اصلاح آن طراحی شد.

پرتاب در ۱۴ ژوئیهٔ ۲۰۲۳ از مرکز فضایی ساتیش داوان با موشک LVM3 انجام شد. فرودگر «ویکرم» در ۲۳ اوت ۲۰۲۳ در نزدیکی قطب جنوب ماه فرود آمد. هند با این کار پس از شوروی، آمریکا و چین، چهارمین کشوری شد که بر ماه فرود نرم داشته است و نخستین کشوری بود که در این ناحیه فرود آمد.

اهداف و دستاوردهای مأموریت

مأموریت از سه بخش اصلی تشکیل می‌شد: ماژول پیشران، فرودگر ویکرم و ماه‌نورد «پراگیان». اهداف آن فرود ایمن، حرکت ماه‌نورد و انجام آزمایش‌های علمی بر خاک ماه بود. پراگیان بر سطح ماه چند ده متر پیمود و ترکیب شیمیایی خاک را اندازه گرفت. از جمله یافته‌ها، وجود گوگرد و دیگر عناصر در خاک نزدیک قطب جنوب بود.

ابزار دیگر، تغییر دما در عمق خاک ماه را سنجید. قطب جنوب ماه برای دانشمندان جذاب است، چون در دهانه‌های همیشه تاریک آن ممکن است یخ آب باشد؛ موضوعی که با آب در ماه پیوند دارد. فرودگر و ماه‌نورد پس از یک روز ماه، که حدود دو هفتهٔ زمینی است، با فرارسیدن شب به خواب رفتند و بیدار نشدند.

ویژگی‌های مأموریت

پرسش‌های رایج

### چاندرایان-۳ چه زمانی فرود آمد؟
چاندرایان-۳ در ۲۳ اوت ۲۰۲۳ در نزدیکی قطب جنوب ماه فرود آمد.

### چرا چاندرایان-۳ مهم است؟
چاندرایان-۳ هند را به چهارمین کشور دارای فرود موفق بر ماه تبدیل کرد. همچنین نخستین فرود نرم نزدیک قطب جنوب ماه بود.

### چاندرایان-۳ چه یافت؟
این مأموریت در خاک نزدیک قطب جنوب ماه گوگرد و عناصر دیگر را شناسایی کرد و دمای خاک را اندازه گرفت.

### آیا چاندرایان-۳ هنوز کار می‌کند؟
فرودگر و ماه‌نورد پس از یک روز ماه خاموش شدند و تا سال ۲۰۲۵ بیدار نشده‌اند. بخش‌های دیگر مأموریت به کار ادامه داده‌اند.