گوگرد Sulfur

گوگرد از عنصرهای شناخته‌شدهٔ باستانی است و در متن‌های کهن فارسی «کبریت» نامیده می‌شد. بلورهای زرد آن را کنار دهانهٔ آتشفشانها و چشمه‌های آب گرم می‌بینیم. گوگرد خالص بوی چندانی ندارد؛ بوی تخم‌مرغ گندیده مربوط به گاز سولفید هیدروژن است، نه خود گوگرد.

## گوگرد در طبیعت و بدن
گوگرد در ساخت دو آمینواسید (متیونین و سیستئین) نقش دارد و بنابراین بخشی از پروتئین‌هاست. فرایند سوختن گوگرد دی‌اکسید گوگرد می‌دهد که از گازهای آلاینده و عامل باران اسیدی است. باکتری‌هایی در دریچه‌های گرمابی ته اقیانوس از ترکیب‌های گوگردی انرژی می‌گیرند، که نشان می‌دهد زندگی بدون نور خورشید هم ممکن است.

## گوگرد در منظومهٔ شمسی
قمر آیو مشتری آتشفشان‌های فعال و سطحی با رنگ‌های زرد، نارنجی و سرخ دارد که علت آن ترکیب‌های گوگردی است. ابرهای زهره از قطره‌های اسید سولفوریک ساخته شده‌اند. در ستاره‌های پرجرم گوگرد از همجوشی اکسیژن ساخته می‌شود و با ابرنواخترها به فضا می‌رسد.

## کاربردهای گوگرد
بیشترین مصرف گوگرد در ساخت اسید سولفوریک است که پرمصرف‌ترین مادهٔ شیمیایی صنعتی جهان به شمار می‌رود و در کود، باتری و پالایش نفت به کار می‌رود. چارلز گودیر در سدهٔ نوزدهم کشف کرد که گرم‌کردن لاستیک با گوگرد آن را مقاوم و کش‌سان می‌کند (ولکانش). گوگرد همچنین در باروت، کبریت، قارچ‌کش و برخی داروها استفاده می‌شود. امروز بخش بزرگی از گوگرد صنعتی از پالایش نفت و گاز به دست می‌آید.

## پرسش‌های رایج
### گوگرد چه رنگی است؟
گوگرد خالص جامدی زرد لیمویی است. هنگام سوختن شعلهٔ آبی کم‌رنگی دارد و گاز تندبوی دی‌اکسید گوگرد تولید می‌کند.

### چرا بوی تخم‌مرغ گندیده می‌دهد؟
بوی تخم‌مرغ گندیده از گاز سولفید هیدروژن است که در اثر پوسیدن مواد آلی و در آب‌های گوگردی پدید می‌آید. خود گوگرد خالص تقریباً بی‌بوست.

### گوگرد با آتشفشان چه ارتباطی دارد؟
گازهای آتشفشانی سرشار از ترکیب‌های گوگردی‌اند و هنگام سرد شدن، گوگرد خالص روی دهانهٔ آتشفشان رسوب می‌کند. آتشفشان‌ها مهم‌ترین منبع طبیعی دی‌اکسید گوگرد در جو هستند.