رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهفیزیک و شیمیمفهوم

گوگرد Sulfur

گوگرد عنصر شمارهٔ ۱۶ با نماد S است؛ جامدی زردرنگ که در آتشفشان‌ها و چشمه‌های آب گرم دیده می‌شود و برای ساخت اسید سولفوریک و باروت و لاستیک به کار می‌رود.

نام‌های دیگر: سولفور

گوگرد
Ivar Leidus / Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0 · منبع تصویر

مشخصات

شناختشناخته‌شده از دوران باستان

بر پایهٔ منابع بازبینی‌شدهٔ این مدخل.

گوگرد از عنصرهای شناخته‌شدهٔ باستانی است و در متن‌های کهن فارسی «کبریت» نامیده می‌شد. بلورهای زرد آن را کنار دهانهٔ آتشفشانها و چشمه‌های آب گرم می‌بینیم. گوگرد خالص بوی چندانی ندارد؛ بوی تخم‌مرغ گندیده مربوط به گاز سولفید هیدروژن است، نه خود گوگرد.

## گوگرد در طبیعت و بدن
گوگرد در ساخت دو آمینواسید (متیونین و سیستئین) نقش دارد و بنابراین بخشی از پروتئین‌هاست. فرایند سوختن گوگرد دی‌اکسید گوگرد می‌دهد که از گازهای آلاینده و عامل باران اسیدی است. باکتری‌هایی در دریچه‌های گرمابی ته اقیانوس از ترکیب‌های گوگردی انرژی می‌گیرند، که نشان می‌دهد زندگی بدون نور خورشید هم ممکن است.

## گوگرد در منظومهٔ شمسی
قمر آیو مشتری آتشفشان‌های فعال و سطحی با رنگ‌های زرد، نارنجی و سرخ دارد که علت آن ترکیب‌های گوگردی است. ابرهای زهره از قطره‌های اسید سولفوریک ساخته شده‌اند. در ستاره‌های پرجرم گوگرد از همجوشی اکسیژن ساخته می‌شود و با ابرنواخترها به فضا می‌رسد.

## کاربردهای گوگرد
بیشترین مصرف گوگرد در ساخت اسید سولفوریک است که پرمصرف‌ترین مادهٔ شیمیایی صنعتی جهان به شمار می‌رود و در کود، باتری و پالایش نفت به کار می‌رود. چارلز گودیر در سدهٔ نوزدهم کشف کرد که گرم‌کردن لاستیک با گوگرد آن را مقاوم و کش‌سان می‌کند (ولکانش). گوگرد همچنین در باروت، کبریت، قارچ‌کش و برخی داروها استفاده می‌شود. امروز بخش بزرگی از گوگرد صنعتی از پالایش نفت و گاز به دست می‌آید.

پرسش‌های رایج

  1. گوگرد چه رنگی است؟

    گوگرد خالص جامدی زرد لیمویی است. هنگام سوختن شعلهٔ آبی کم‌رنگی دارد و گاز تندبوی دی‌اکسید گوگرد تولید می‌کند.

  2. چرا بوی تخم‌مرغ گندیده می‌دهد؟

    بوی تخم‌مرغ گندیده از گاز سولفید هیدروژن است که در اثر پوسیدن مواد آلی و در آب‌های گوگردی پدید می‌آید. خود گوگرد خالص تقریباً بی‌بوست.

  3. گوگرد با آتشفشان چه ارتباطی دارد؟

    گازهای آتشفشانی سرشار از ترکیب‌های گوگردی‌اند و هنگام سرد شدن، گوگرد خالص روی دهانهٔ آتشفشان رسوب می‌کند. آتشفشان‌ها مهم‌ترین منبع طبیعی دی‌اکسید گوگرد در جو هستند.

منابع

  1. Sulfur: Element information · Royal Society of Chemistry

آخرین بازبینی:

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از گوگرد گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین