پایه استوایی تلسکوپ Equatorial mount

پایهٔ استوایی (مونت استوایی) تلسکوپ را روی دو محور می‌گذارد: محور قطبی و محور میل. محور قطبی را موازی محور چرخش زمین تنظیم می‌کنند و چرخش دور آن حرکت ظاهری آسمان را خنثی می‌کند. تلسکوپ هنگام رصد یک ستاره را در دید نگه می‌دارد، با فقط یک موتور یا چرخش ساده.

## پایهٔ استوایی چگونه کار می‌کند؟
وقتی زمین می‌چرخد، همهٔ ستاره‌ها دایره‌هایی حول قطب آسمان رسم می‌کنند. اگر محور قطبی مونت به قطب آسمان (در نیمکرهٔ شمالی نزدیک ستارهٔ قطبی) اشاره کند، یک حرکت یکنواخت با سرعت چرخش زمین، هر جرم را ثابت نگه می‌دارد. دو محور مونت با دو مختصات بعد و میل هم‌خوانی دارند. با این روش لازم نیست دو محور را با هم و مدام تنظیم کرد، و «دورانِ میدان» (چرخیدن تصویر دور مرکز) هم پیش نمی‌آید.

## انواع پایهٔ استوایی
- آلمانی (GEM): رایج‌ترین نوع، با وزنهٔ تعادل؛ لازم است هنگام گذر جرم از نصف‌النهار تلسکوپ را به آن سوی پایه «بچرخانند» (meridian flip)
- چنگالی: تلسکوپ بین دو بازو است و با گوهٔ استوایی روی پایه نصب می‌شود
- ردیاب کوچک: برای دوربین‌های عکاسی سبک

## تفاوت با پایهٔ سمتی
پایهٔ آلتازیموت یا سمتی ساده‌تر و ارزان‌تر است ولی برای دنبال کردن آسمان باید هر دو محور را حرکت داد. برای دیدن چشمی ساده کافی است، ولی در اخترعکاسی با نوردهی طولانی دورانِ میدان ایجاد می‌کند؛ برای همین عکاسان از روی هم‌گذاری تصاویر با پایهٔ استوایی بهره می‌برند.

## تنظیم محور قطبی
برای هم‌راستا کردن محور با قطب آسمان از ستارهٔ قطبی و عمل «هم‌ترازی قطبی» استفاده می‌کنند. دقت این تنظیم تعیین می‌کند ستاره‌ها در عکس نوردهی طولانی نقطه بمانند یا خط ستاره‌ای بشوند.

## پرسش‌های رایج
### پایهٔ استوایی تلسکوپ چیست؟
پایه‌ای که یکی از محورهایش با محور زمین موازی است و حرکت روزانهٔ آسمان را با یک چرخش دنبال می‌کند.

### چرا اخترعکاسان از پایهٔ استوایی استفاده می‌کنند؟
چون با نوردهی طولانی ستاره‌ها نقطه می‌مانند و دوران میدان رخ نمی‌دهد.

### هم‌ترازی قطبی چیست؟
تنظیم محور قطبی پایه با قطب آسمان؛ بدون آن حرکت ردیابی به‌دقت انجام نمی‌شود.

### پایهٔ استوایی از سمتی بهتر است؟
برای عکاسی و رصد طولانی بله؛ برای رصد ساده و حمل آسان پایهٔ سمتی مناسب‌تر است.