از اینجا شروع کنید
مدخل‌های اصلی
- پدیدهآبی بودن آسمانآبی بودن آسمان پیامد پراکندگی نور خورشید در جو زمین است؛ مولکول‌های هوا طول موج‌های کوتاه را بیشتر پراکنده می‌کنند و پاسخ چشم نیز در رنگ دیده‌شده سهم دارد.
- مفهومآلودگی نوریآلودگی نوری تغییر نامطلوب محیط نور شب بر اثر روشنایی مصنوعی است و به شکل درخشش آسمان، خیرگی، نشت نور و ازدحام منابع روشن دیده می‌شود.
- مفهوماعتدالاعتدال لحظهٔ عبور ظاهری مرکز خورشید از استوای سماوی است که سالی دو بار رخ می‌دهد؛ این رویداد آغاز بعضی فصل‌های نجومی را مشخص می‌کند، اما طول روز و شب را دقیقاً برابر نمی‌سازد.
- مفهومانقلاب تابستانی و زمستانیانقلاب تابستانی و زمستانی دو لحظهٔ سال‌اند که میل خورشید به بیشترین مقدار شمالی یا جنوبی می‌رسد و طول روز در هر نیمکره به بیشینه یا کمینهٔ سالانه نزدیک می‌شود.
- ابزار و روشتلسکوپتلسکوپ ابزاری برای گردآوری تابش اجرام دور و رساندن آن به چشم یا آشکارساز است؛ دهانه و کیفیت تصویر در کار آن اهمیت دارند و بزرگ‌نمایی به‌تنهایی اطلاعات تازه نمی‌سازد.
- مفهومدایره‌البروجدایره‌البروج مسیر ظاهری سالانهٔ خورشید میان ستارگان روی کرهٔ آسمان است؛ این دایره از تقاطع صفحهٔ مدار زمین با کرهٔ آسمان به دست می‌آید و با خودِ صفحه یکی نیست.
- ابزار و روشدوربین دوچشمی نجومیدوربین دوچشمی نجومی ابزاری با دو مسیر اپتیکی برای دیدن آسمان با هر دو چشم است؛ بسته به اندازه، بزرگ‌نمایی و توان رصدگر، می‌توان آن را در دست گرفت یا روی تکیه‌گاه نصب کرد.
- ابزار و روشراهنمای خرید تلسکوپراهنمای خرید تلسکوپ چارچوبی برای انتخاب ابزار رصد متناسب با هدف، محل استفاده، توان حمل و بودجهٔ کل است؛ بزرگ‌نمایی روی جعبه به‌تنهایی معیار کیفیت نیست.
- پدیدهطلوع و غروب خورشیدطلوع و غروب خورشید لحظه‌های پدیدار شدن و ناپدید شدن لبهٔ بالای ظاهری قرص خورشید در افق‌اند؛ زمان استاندارد آن‌ها با فرض افق باز و شرایط میانگین جو محاسبه می‌شود.
- ابزار و روشعکاسی نجومیعکاسی نجومی ثبت تصویری اجرام و پدیده‌های آسمانی، از ماه و خورشید تا سحابی‌ها و کهکشان‌هاست؛ بسته به هدف، از گوشی و سه‌پایه تا دوربین و تلسکوپ ردیاب به کار می‌روند.
- مفهومقدر ظاهریقدر ظاهری سنجهٔ لگاریتمی نور دریافتی از یک جرم آسمانی در باند مشخص است؛ عدد کوچک‌تر یعنی نور بیشتر، اما به‌تنهایی توان تابشی ذاتی یا آسانی رصد را نشان نمی‌دهد.
- مفهومگاه‌شماری هجری خورشیدیگاه‌شماری هجری خورشیدی تقویمی با مبدأ هجرت و سال خورشیدی است که ماه‌هایش با فصل‌ها هماهنگ می‌مانند و اسفند آن در سال کبیسه یک روز بیشتر دارد.
- پدیدهگرگ‌ومیشگرگ‌ومیش روشنایی آسمان پیش از طلوع و پس از غروب خورشید است که از پراکندگی نور خورشید در جو پدید می‌آید؛ مرحله‌های آن را با عمق خورشید زیر افق تعریف می‌کنند.
- مفهوممقیاس بورتلمقیاس بورتل رده‌بندی نه‌گانهٔ تاریکی آسمان شب بر پایهٔ نشانه‌های دیداری رصدگر است؛ ردهٔ ۱ سوی تاریک و ردهٔ ۹ سوی روشن شهری آن است، نه یک اندازه‌گیری دقیق برای همهٔ چشم‌ها.
پدیده
پدیده‌ها ۱۷
فضاپیما و تلسکوپ
فضاپیماها و تلسکوپ‌ها ۶
نهاد و رصدخانه
نهادها و رصدخانه‌ها ۳
رویداد
رویدادها ۱
مفهوم
مفهوم‌ها ۳۸
- آلودگی نوری۲
- اخترشناسی آماتوری۱
- اخترشناسی پرتو ایکس
- اخترشناسی رادیویی۱
- اخترشناسی فروسرخ
- اختلاف منظر ستارهای
- استوای سماوی
- اعتدال۸
- انقلاب تابستانی و زمستانی۱
- بزرگ‌نمایی تلسکوپ
- پارسک۱
- تقویم۳
- تقویم جلالی
- تقویم قمری
- تقویم میلادی
- جرم مسیه
- دایرهالبروج
- دهانهٔ تلسکوپ
- رصدخانه۱۰
- روز ژولیوسی
- زمان نجومی
- ساعت تابستانی
- سال کبیسه۱
- سمتالرأس
- طیفشناسی نجومی۴
- قدر حدی
- قدر ظاهری
- قدر مطلق
- قدرت تفکیک
- کرهٔ آسمان۱
- گاهشماری هجری خورشیدی
- مختصات استوایی
- مختصات افقی
- مختصات کهکشانی
- معادلهٔ زمان
- مقیاس بورتل
- منطقهٔ زمانی
- نصفالنهار آسمان
ابزار و روش
ابزارها و روش‌ها ۱۹
حوزه‌های دیگر
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی می‌کند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان می‌دهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده می‌شود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلک‌بین
