دانشنامهپدیده
مه Fog
مه ابری است که تا سطح زمین فرود آمده و دید افقی را به کمتر از یک کیلومتر می‌رساند. مه از قطره‌های بسیار ریز آب معلق در هوا ساخته شده و معمولاً شب و صبح زود، وقتی هوا خنک و مرطوب است، تشکیل میشود.
نام‌های دیگر: مه صبحگاهی
مه (مه صبحگاهی) در واقع ابری است که پایین آن به زمین چسبیده است. اگر دید افقی کمتر از یک کیلومتر باشد آن را مه می‌نامند؛ اگر بیش از آن باشد ولی هوا هنوز مرطوب و کدر باشد، «غبار مرطوب» نام دارد. مه از قطره‌های چند میکرونیِ آب ساخته میشود که در هوا شناورند.
مه چگونه تشکیل میشود؟
مه زمانی پدید می‌آید که هوا تا نقطهٔ شبنم خود سرد شود و بخار آب چگالیده گردد، یا اینکه بخار آب تازه‌ای به هوای سرد اضافه شود. بنابراین مه به سه چیز نیاز دارد: رطوبت زیاد، دمای پایین و هوای نسبتاً آرام. هرگاه باد تند شود، مه را با هوای خشک‌تر مخلوط می‌کند و می‌پراکند.
انواع مه
- مه تابشی: در شب‌های صاف و آرام، زمین گرمایش را به آسمان می‌تاباند و سرد میشود و هوای کنارش مه میشود. معمولاً در درهها و دشت‌ها دیده میشود و با گرم شدن هوا در صبح از بین میرود.
- مه فرارفتی: هوای گرم و مرطوب روی سطح سردتر، مثل دریا یا برف، می‌لغزد. مه‌های ساحلی خلیج فارس و دریای خزر اغلب از همین‌اند.
- مه کوهستانی: هوای مرطوب هنگام بالا رفتن از دامنهٔ کوه سرد میشود.
- مه بخار: هوای سرد روی آب گرم، مثل دریاچه در پاییز، می‌نشیند و بخار از آن برمی‌خیزد.
مه و ایمنی
مه از عوامل مهم تصادف در جاده و تأخیر پرواز است، چون دید را کم می‌کند. در مه از چراغ مه‌شکن یا چراغ کوتاه استفاده کنید و فاصله را زیاد کنید. فرودگاه‌ها دید را با دستگاه‌های ویژه می‌سنجند. در شمال ایران مه زمستانی و پاییزی رایج است و در نواحی ساحلی جنوب هم گاه مه رخ می‌دهد.
پرسش‌های رایج
### مه با ابر چه فرقی دارد؟
تنها فرق در جایگاه است: مه ابری است که بر سطح زمین نشسته و ابر در ارتفاع قرار دارد. هر دو از قطره‌های آب یا بلور یخ ساخته شده‌اند.
### مه بیشتر چه ساعتی تشکیل میشود؟
مه تابشی اغلب در ساعتهای پایانی شب و دم صبح، وقتی دمای هوا به کمترین حد میرسد، غلیظتر است. با بالا آمدن خورشید معمولاً کمکم از بین میرود.
### چرا مه در درهها بیشتر است؟
هوای سرد سنگینتر است و به پایینترین نقاط، یعنی درهها، فرو میریزد و در آنجا جمع میشود. به همین دلیل مه در بستر درهها و کنار رودخانهها بیشتر دیده میشود.
### آیا مه آلودگی هوا را بیشتر می‌کند؟
مه خودش آلودگی نیست، ولی آرامی هوا و وارونگی دما که مه را می‌سازند آلاینده‌ها را هم نزدیک زمین نگه می‌دارند. ترکیب مه و دود را «مه‌دود» می‌گویند.