وارونگی دما temperature inversion

گاهی در یک صبح آرام، کف دره سردتر از هوای کمی بالاتر است. تصور «هرچه بالاتر، سردتر» برای همهٔ لایه‌ها درست نیست. وارونگی دما به تغییر دما با ارتفاع اشاره دارد؛ گرم‌ترشدن یک شهر از صبح تا ظهر، به‌تنهایی نشانهٔ وارونگی نیست.

در یک مثال فرضی، دمای هم‌زمانِ پایین یک لایه ۲ درجهٔ سلسیوس و دمای هوا در ۳۰۰ متر بالاتر ۵ درجهٔ سلسیوس است. این دو اندازه‌گیری، افزایش ۳ درجه‌ای دما را میان دو تراز نشان می‌دهند. مثال برای توضیح جهت تغییر است؛ نه دادهٔ واقعی یک شهر و نه نرخ ثابت افزایش دما در همهٔ وارونگی‌ها.

سردشدن زمین در شب می‌تواند هوای نزدیک سطح را سرد کند، در حالی که هوای بالاتر گرم‌تر می‌ماند. در چنین لایهٔ پایداری، اختلاط عمودی محدود می‌شود و آلاینده‌های منتشرشده نزدیک سطح ممکن است جمع شوند. بااین‌حال، وارونگی خودش آلاینده تولید نمی‌کند و همهٔ وارونگی‌ها هم شبانه یا چسبیده به زمین نیستند. برای فهم وضعیت، ساختار دما در ارتفاع و شرایط باد مهم‌اند.