رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهپدیده

ابر Cloud

ابر مجموعه‌ای دیدنی از قطره‌های ریز آب یا بلورهای یخ است که در هوا معلق مانده و بر اثر چگالش بخار آب پدید می‌آید. ابرها بر پایهٔ شکل و ارتفاع به ده جنس اصلی تقسیم می‌شوند.

نام‌های دیگر: انواع ابر

Messier 24: Sagittarius Star Cloud
تصویر روز ناسا، 2023-06-28

ابر انبوهی از میلیاردها قطرهٔ بسیار ریز آب یا بلور یخ است که در جو شناور مانده است. قطره‌ها آن‌قدر کوچک‌اند، تنها حدود ۱۰ تا ۲۰ میکرون، که با کمترین جریان صعودی هوا بالا می‌مانند و نمی‌افتند. با این همه یک ابر کومه‌ای معمولی صدها تن آب دارد.

ابر چگونه ساخته می‌شود؟

برای ساخت ابر سه چیز لازم است: هوای مرطوب، سرد شدن آن تا نقطهٔ شبنم و ذره‌های ریز گردوغبار، نمک یا دود به‌نام هسته‌های چگالش که بخار آب روی آن بنشیند. معمولاً هوا هنگام بالا رفتن سرد می‌شود، چون در ارتفاع فشار هوا کمتر است و هوا منبسط می‌شود. بالا رفتن هوا ممکن است بر اثر گرم‌شدن زمین، برخورد با کوه یا برخورد دو توده هوا در یک جبهه هوا رخ دهد.

انواع ابر

ابرها را بر پایهٔ ارتفاع و شکل در ده «جنس» رده‌بندی می‌کنند. ابرهای بلند سیروس، سیروکومولوس و سیروستراتوس‌اند و از بلور یخ ساخته شده‌اند. ابرهای میانی آلتوکومولوس و آلتواستراتوس‌اند. ابرهای پایین استراتوس، استراتوکومولوس و نیمبواستراتوس‌اند و کومولوس و کومولونیمبوس هم از نزدیک زمین تا ارتفاع زیاد کشیده می‌شوند. کومولونیمبوس غول ابر توفان است و رعد و برق، تگرگ و گاه گردباد از آن می‌آید. بسیار بالاتر از همه، در مزوسفر، ابرهای شب‌تاب قرار دارند.

ابرها چرا سفیدند یا خاکستری؟

قطره‌های ابر همهٔ رنگ‌های نور خورشید را تقریباً به یک اندازه پخش می‌کنند، پس ابر نازک سفید دیده می‌شود. وقتی ابر ضخیم باشد نور کمتری از آن می‌گذرد و پایینش خاکستری یا تیره دیده می‌شود.

پرسش‌های رایج

### ابر از چه ساخته شده است؟
ابر از قطره‌های ریز آب مایع یا بلورهای یخ ساخته شده است که میلیاردها عدد از آن‌ها در هوا شناورند. بخار آب نامرئی است و پیش از چگالش دیده نمی‌شود.

### چرا ابرها نمی‌افتند؟
قطره‌های ابر چنان کوچک‌اند که سرعت سقوطشان بسیار ناچیز است و جریان‌های صعودی هوا آن‌ها را بالا نگه می‌دارند. وقتی قطره‌ها به‌هم بپیوندند و سنگین شوند، به صورت باران می‌افتند.

### ابر و مه چه فرقی دارند؟
تفاوتی جز ارتفاع نیست. مه در واقع ابری است که بر سطح زمین نشسته است.

### ابرها چقدر وزن دارند؟
یک ابر کومه‌ای معمولی صدها تن آب دارد. با این همه چون در حجمی عظیم پخش شده، چگالی آن بسیار کم است و ابر در هوا شناور می‌ماند.

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه