ابر Cloud
ابر مجموعهای دیدنی از قطرههای ریز آب یا بلورهای یخ است که در هوا معلق مانده و بر اثر چگالش بخار آب پدید میآید. ابرها بر پایهٔ شکل و ارتفاع به ده جنس اصلی تقسیم میشوند.
نامهای دیگر: انواع ابر

ابر انبوهی از میلیاردها قطرهٔ بسیار ریز آب یا بلور یخ است که در جو شناور مانده است. قطرهها آنقدر کوچکاند، تنها حدود ۱۰ تا ۲۰ میکرون، که سرعت سقوطشان ناچیز است و جریانهای صعودی میتوانند آنها را در هوا نگه دارند. با این همه یک ابر کومهای معمولی صدها تن آب دارد.
ابر چگونه ساخته میشود؟
برای ساخت ابر سه چیز لازم است: هوای مرطوب، سرد شدن آن تا نقطهٔ شبنم و ذرههای ریز گردوغبار، نمک یا دود بهنام هستههای چگالش که بخار آب روی آن بنشیند. معمولاً هوا هنگام بالا رفتن سرد میشود، چون در ارتفاع فشار هوا کمتر است و هوا منبسط میشود. بالا رفتن هوا ممکن است بر اثر گرمشدن زمین، برخورد با کوه یا برخورد دو توده هوا در یک جبهه هوا رخ دهد.
انواع ابر
ابرها را بر پایهٔ ارتفاع و شکل در ده «جنس» ردهبندی میکنند. ابرهای بلند سیروس، سیروکومولوس و سیروستراتوساند و از بلور یخ ساخته شدهاند. ابرهای میانی آلتوکومولوس، آلتواستراتوس و نیمبواستراتوساند؛ نیمبواستراتوس میتواند به ترازهای پایین و بالا نیز گسترش یابد. ابرهای پایین استراتوس و استراتوکومولوساند. کومولوس معمولاً پایهای پایین دارد؛ کومولوس متراکم و کومولونیمبوس میتوانند رشد عمودی زیادی داشته باشند. کومولونیمبوس غول ابر توفان است و رعد و برق، تگرگ و گاه گردباد از آن میآید. بسیار بالاتر از همه، در مزوسفر، ابرهای شبتاب قرار دارند.
ابرها چرا سفیدند یا خاکستری؟
قطرههای ابر همهٔ رنگهای نور خورشید را تقریباً به یک اندازه پخش میکنند، پس ابر نازک سفید دیده میشود. وقتی ابر ضخیم باشد نور کمتری از آن میگذرد و پایینش خاکستری یا تیره دیده میشود.
پرسشهای رایج
ابر از چه ساخته شده است؟
ابر از قطرههای ریز آب مایع یا بلورهای یخ ساخته شده است که میلیاردها عدد از آنها در هوا شناورند. بخار آب نامرئی است و پیش از چگالش دیده نمیشود.
چرا ابرها نمیافتند؟
قطرههای ابر چنان کوچکاند که سرعت سقوطشان بسیار ناچیز است و جریانهای صعودی هوا آنها را بالا نگه میدارند. وقتی قطرهها بههم بپیوندند و سنگین شوند، به صورت باران میافتند.
ابر و مه چه فرقی دارند؟
تفاوتی جز ارتفاع نیست. مه در واقع ابری است که بر سطح زمین نشسته است.
ابرها چقدر وزن دارند؟
یک ابر کومهای معمولی صدها تن آب دارد. با این همه چون در حجمی عظیم پخش شده، چگالی آن بسیار کم است و ابر در هوا شناور میماند.
منابع
- Ten Basic Clouds · NOAA
آخرین بازبینی:
راهنما و مقاله
برای خواندن بیشتر
- مقالهنوری که در آسمان حرکت میکند ماهواره است یا هواپیما؟زمان، مکان و مسیر نور را یادداشت کنید و با گذرهای پیشبینیشده مقایسه کنید. از کجا میفهمید هنوز اطلاعات کافی برای شناسایی نور ندارید؟
- مقاله«احتمال بارش ۴۰ درصد» یعنی چتر برداریم یا نه؟وقتی برنامهٔ هواشناسی میگوید احتمال بارش ۴۰ درصد است، برای کدام محل و چه بازهای پیشبینی کرده و چه چیزی را بارش حساب میکند؟ برای تصمیم دربارهٔ چتر، شدت و مدت بارش و هشدارهای هواشناسی را هم ببینید.
- مقالهچرا آسمان صاف است، اما تصویر تلسکوپ میلرزد؟لبهٔ سیاره میلرزد یا کهکشان از زمینه جدا نمیشود؟ تغییرات تصویر، عبور نور و روشنایی زمینه را جدا بررسی کنید تا هدف امشب را متناسب با وضعیت آسمان انتخاب کنید.
- مقالهچطور بارش شهابی را تماشا کنیم و شهابها را بشماریم؟راهنمای تماشای بارش شهابی، شناخت نقطهٔ تابش و ثبت شمارش؛ چرا تعداد شهابهای دیدهشده با نرخ استاندارد ZHR فرق دارد؟
- مقالهچطور شب برای رصد بیرون برویم و سالم برگردیم؟پیش از غروب، هم مسیر رفتوبرگشت را ببینید و هم خود رصدگاه را. چه چراغ و لباسی لازم دارید؟ با یک تمرین در روشنایی روز و یک چکلیست، برای تماس و بازگشت برنامه بریزید و تصمیم بگیرید که راه بیفتید یا نه.
- راهنماچرا شمالِ البرز معمولاً بارانیتر از جنوبش است؟دو سوی یک رشتهکوه میتوانند دو منظرهٔ متفاوت داشته باشند. همراه هوای مرطوب بالا میرویم تا نقش خزر، کوه و باد را بفهمیم؛ با استثناهای این الگو.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
پیوند به اینجا
مدخلهایی که در متنشان از ابر گفتهاند.
Messier 24: Sagittarius Star Cloud۷ تیر ۱۴۰۲






