رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهزمینجا

خلیج فارس Persian Gulf

خلیج فارس دریایی کم‌عمق و نیمه‌بسته در جنوب ایران و شاخه‌ای از اقیانوس هند است که با تنگهٔ هرمز به دریای عمان می‌پیوندد. طول آن حدود ۹۹۰ کیلومتر و مساحتش نزدیک به ۲۵۰ هزار کیلومتر مربع است.

نام‌های دیگر: زمین‌شناسی خلیج فارس

خلیج فارس
NASA / Wikimedia Commons · Public domain · منبع تصویر

مشخصات

مساحت۲۵۱٬۰۰۰ کیلومتر مربع

از ویکی‌داده (CC0).

خلیج فارس بخشی از اقیانوس هند است که بین ایران و شبه‌جزیرهٔ عربستان قرار دارد و از راه تنگهٔ هرمز به دریای عمان و اقیانوس راه می‌یابد. از ایران، عربستان سعودی، عراق، کویت، بحرین، قطر، امارات و عمان به آن دسترسی دارند. میانگین عمق آن حدود ۳۵ متر و بیشینه‌اش نزدیک ۹۰ متر است؛ پس بسیار کم‌عمق‌تر از دریاهای دیگر است. شوری و دمای آب آن بالاست و اغلب شوری از ۴۰ گرم در لیتر هم بیشتر می‌شود.

خلیج فارس چگونه ساخته شد؟

خلیج فارس بر لبهٔ صفحهٔ عربی و در برابر کوه‌های زاگرس قرار دارد. وزن زاگرس پوسته را به پایین خم کرد و این حوضه را پدید آورد که رسوب‌ها و سنگ‌های آهکی آن پر از نفت و گاز است. جالب است که در آخرین عصر یخبندان و سطح دریای پایین‌تر، بستر خلیج خشکی بود و رود بزرگی به آن می‌ریخت. با ذوب یخ‌ها، دریا حدود ۱۲ هزار سال پیش دوباره بالا آمد و در حدود شش هزار سال پیش به مرز امروزی رسید.

نفت، گاز و اهمیت راهبردی

بخش بزرگی از نفتی که از راه دریا صادر می‌شود از این منطقه می‌گذرد، چون بخش بزرگی از ذخایر شناخته‌شدهٔ نفت و گاز جهان در اطراف آن است. تنگهٔ هرمز یکی از مهم‌ترین گلوگاه‌های انرژی است. غواصی برای مروارید و ماهی‌گیری از قدیم در آن رواج داشته است. زیست‌بوم آن شامل صخره‌های مرجانی، علف‌های دریایی، لاک‌پشت‌ها و دلفین‌هاست. جزایر ایران، مثل قشم، کیش و هرمز، در آن‌اند.

نام خلیج فارس

نام «خلیج فارس» (Persian Gulf) از دیرباز در منابع تاریخی و نقشه‌ها به کار رفته و نام پذیرفته‌شده در منابع بین‌المللی است. ۱۰ اردیبهشت (۳۰ آوریل) در ایران «روز ملی خلیج فارس» نام دارد.

پرسش‌های رایج

  1. خلیج فارس چقدر عمق دارد؟

    میانگین عمق آن حدود ۳۵ متر و بیشینه‌اش حدود ۹۰ متر است. خلیج فارس از اقیانوس‌ها و دریاهای عمیق بسیار کم‌عمق‌تر است.

  2. خلیج فارس چند کیلومتر طول دارد؟

    حدود ۹۹۰ کیلومتر طول دارد و پهنای آن از حدود ۵۵ تا ۳۴۰ کیلومتر متفاوت است.

  3. چرا آب خلیج فارس این‌قدر شور و گرم است؟

    چون کم‌عمق است و تبخیر شدید و ورودی رودخانهٔ کمی دارد. در تابستان دمای سطح آب گاه از ۳۰ درجه هم بالاتر می‌رود.

  4. خلیج فارس چگونه به اقیانوس می‌پیوندد؟

    از راه تنگهٔ هرمز به دریای عمان و از آنجا به دریای عرب و اقیانوس هند. باریک‌ترین بخش تنگه حدود ۴۰ کیلومتر پهنا دارد.

منابع

  1. Making Pearls in the Persian Gulf · NASA

آخرین بازبینی:

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از خلیج فارس گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین