دانشنامهجرم آسمانی
رشتهکهکشان Galaxy filament
رشتهکهکشان ساختاری رشتهمانند و عظیم از کهکشانها و گاز است که تا صدها میلیون سال نوری کشیده شده و تارهای «شبکهٔ کیهانی» را میسازد.
رشتههای کهکشانی بزرگترین ساختارهای شناخته‌شدهٔ کیهان‌اند. کهکشانها در کیهان به‌طور یکنواخت پخش نیستند: آنها در تارها و دیواره‌هایی گرد آمده‌اند که میان آنها خلأهای عظیم و تهی قرار دارد. این نمای کلی «شبکهٔ کیهانی» نامیده می‌شود و رشتهها تارهای آن هستند. طول رشتهها می‌تواند از چند ده تا صدها میلیون سال نوری باشد.
رشته‌کهکشان‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟
پس از مه‌بانگ چگالی ماده کمی ناهمگن بود. گرانش، به‌ویژه گرانش ماده تاریک، مناطق چگال‌تر را چگال‌تر کرد و ماده را در امتداد صفحه‌ها و رشتهها کشید. شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای این روند را به‌خوبی بازسازی می‌کنند. در محل برخورد رشتهها خوشه‌های کهکشانی پدید می‌آیند، مانند گره در شبکه.
نمونه‌های شناخته‌شده
دیوار بزرگ اسلون (Sloan Great Wall)، که از بزرگترین ساختارهای شناخته‌شده است، حدود ۱٫۴ میلیارد سال نوری طول دارد. ابرخوشهٔ لانیاکیا که راه شیری در آن است نیز از رشتهها ساخته شده است. خلأ گاوران یکی از بزرگترین خلأهاست و از رشتهها محاط شده است.
گاز در رشتهها
بخش بزرگی از ماده در رشتهها به‌شکل گاز رقیق و گرم است که دیدنش دشوار است. رصدهای پرتو ایکس و فرابنفش شواهدی از آن به دست داده‌اند و به نظر می‌رسد بخشی از «مادهٔ باریونی گمشده» همین‌جاست.
پرسش‌های رایج
### رشتهکهکشان چیست؟
ساختاری بسیار بزرگ، رشتهمانند و مرکب از کهکشانها، گاز و ماده تاریک که شبکهٔ کیهانی را میسازد.
### رشتههای کهکشانی چقدر بزرگاند؟
از چند ده تا صدها میلیون سال نوری، و در بزرگترین ساختارها بیش از یک میلیارد سال نوری.
### رشتهکهکشان چه ارتباطی با ماده تاریک دارد؟
ماده تاریک با گرانشش داربست این رشتهها را میسازد و ماده معمولی در امتداد آنها گرد میآید.
### خلأهای کیهانی چه نسبتی با رشتهها دارند؟
خلأها فضاهای تقریباً تهی میان رشتهها و دیوارههای کهکشانیاند.