رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهکهکشان‌ها و کیهانجرم آسمانی

رشته‌کهکشان Galaxy filament

رشته‌کهکشان ساختاری دراز از مادهٔ تاریک، گاز و کهکشان‌هاست که تارهای شبکهٔ کیهانی را می‌سازد. این رشته‌ها می‌توانند ده‌ها تا صدها میلیون سال نوری امتداد داشته باشند.

رشته‌کهکشان
Andrew Pontzen and Fabio Governato / Wikimedia Commons · CC BY 2.0 · منبع تصویر

رشته‌های کهکشانی ساختارهای دراز و بزرگ‌مقیاس شبکهٔ کیهانی‌اند. کهکشان‌ها در کیهان به‌طور یکنواخت پخش نیستند: آن‌ها در تارها و دیواره‌هایی گرد آمده‌اند که میان آن‌ها خلأهای عظیم و کم‌چگال قرار دارد. این نمای کلی «شبکهٔ کیهانی» نامیده می‌شود و رشته‌ها تارهای آن هستند. طول رشته‌ها می‌تواند از چند ده تا صدها میلیون سال نوری باشد.

رشته‌کهکشان‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟

پس از مه‌بانگ چگالی ماده کمی ناهمگن بود. گرانش، به‌ویژه گرانش ماده تاریک، مناطق چگال‌تر را چگال‌تر کرد و ماده را در امتداد صفحه‌ها و رشته‌ها کشید. شبیه‌سازی‌های رایانه‌ای این روند را به‌خوبی بازسازی می‌کنند. در محل برخورد رشته‌ها خوشه‌های کهکشانی پدید می‌آیند، مانند گره در شبکه.

نمونه‌های شناخته‌شده

رشته‌ها خوشه‌های کهکشانی را به هم وصل می‌کنند و با دیواره‌ها و خلأها شبکهٔ کیهانی را می‌سازند. دیوارهٔ کهکشانی می‌تواند از چند رشته و ابرخوشه تشکیل شده باشد و الزاماً یک رشتهٔ منفرد نیست.

گاز در رشته‌ها

بخش بزرگی از مادهٔ معمولی در رشته‌ها به‌شکل گاز رقیق و گرم است که دیدنش دشوار است. رصدهای پرتو ایکس و فرابنفش شواهدی از آن به دست داده‌اند و به نظر می‌رسد بخشی از «مادهٔ باریونی گمشده» همین‌جاست.

پرسش‌های رایج

  1. رشته‌کهکشان چیست؟

    ساختاری بسیار بزرگ، رشته‌مانند و مرکب از کهکشان‌ها، گاز و ماده تاریک که شبکهٔ کیهانی را می‌سازد.

  2. رشته‌های کهکشانی چقدر بزرگ‌اند؟

    طول رشته‌ها معمولاً در حد ده‌ها تا صدها میلیون سال نوری است؛ مقدار آن به تعریف و روش شناسایی رشته بستگی دارد.

  3. رشته‌کهکشان چه ارتباطی با ماده تاریک دارد؟

    ماده تاریک با گرانشش داربست این رشته‌ها را می‌سازد و ماده معمولی در امتداد آن‌ها گرد می‌آید.

  4. خلأهای کیهانی چه نسبتی با رشته‌ها دارند؟

    خلأها نواحی کم‌چگال میان رشته‌ها و دیواره‌های کهکشانی‌اند؛ در آن‌ها نیز گاز و تعدادی کهکشان وجود دارد.

منابع

  1. Mapping the Cosmic Web · NASA

آخرین بازبینی:

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از رشته‌کهکشان گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین