کهکشانها و کیهان
۹۵ مدخل در این حوزه، هر کدام با هر چه باتهای فلکبین دربارهٔ آن گفتهاند.
از اینجا شروع کنید
مدخلهای اصلی
- مفهومانبساط جهانانبساط جهان افزایش فاصلهٔ میان ناحیههای همراه با جریان عمومی کیهان در مقیاس بزرگ است؛ این پدیده از اندازهگیری فاصله و انتقال به سرخ نور کهکشانها شناخته میشود.
- مفهومانتقال به سرخانتقال به سرخ (Redshift) افزایش طول موج نورِ دریافتی نسبت به طول موج گسیلشده است؛ این تغییر را با عدد بییکای z میسنجند و میتواند از حرکت، انبساط جهان یا اختلاف میدان گرانشی پد…
- مفهومانرژی تاریکانرژی تاریک نام مؤلفهٔ ناشناختهای در مدلهای کیهانشناسی است که شتاب انبساط جهان را توضیح میدهد؛ ماهیت آن روشن نیست و سهم برآوردشدهاش به دادهها و مدل بستگی دارد.
- مفهومجهان قابل مشاهدهجهان قابل مشاهده بخشی از کیهان است که اطلاعاتش تا امروز امکان رسیدن به ناظر را داشته است؛ مرز آن افق دسترسی ماست، نه دیوار یا لبهٔ فیزیکی کل جهان.
- جرم آسمانیراه شیریکهکشان راه شیری سامانهٔ مارپیچیِ میلهداری است که منظومهٔ شمسی در آن قرار دارد؛ نوار کمنورِ آسمان شب، نمای ما از انبوه ستارهها در امتداد قرص این کهکشان است.
- مفهومریزموج زمینه کیهانیریزموج زمینه کیهانی تابش بازمانده از جهان داغ آغازین است که امروز از همهٔ جهتها به ما میرسد؛ نقشهٔ اختلافهای کوچک آن به شناخت گذشته و ساختار جهان کمک میکند.
- جرم آسمانیسیاره فراخورشیدیسیاره فراخورشیدی جهانی سیارهای بیرون از منظومهٔ شمسی است؛ بیشتر نمونههای شناختهشده دور ستارهای دیگر میگردند و شناسایی آنها معمولاً از اثرشان بر نور ستاره انجام میشود.
- جرم آسمانیسیاهچالهسیاهچاله (Black hole) ناحیهای از فضازمان است که هیچ چیز، حتی نور، پس از عبور به درون مرز آن، افق رویداد، نمیتواند به بیرون بازگردد.
- جرم آسمانیکهکشانکهکشان سامانهای از ستارهها و مواد میان آنهاست که گرانش کنار هم نگهشان میدارد و معمولاً در هالهای از مادهٔ تاریک قرار دارد؛ کهکشان راه شیری، خانهٔ منظومهٔ شمسی، یکی از آنهاست.
- جرم آسمانیکهکشان آندرومداکهکشان آندرومدا (M31) نزدیکترین کهکشان مارپیچی بزرگ همسایهٔ راه شیری است؛ حدود ۲٫۵ میلیون سال نوری فاصله دارد و در آسمان تاریک با چشم غیرمسلح به شکل لکهای محو دیده میشود.
- مفهومماده تاریکماده تاریک نام مؤلفهٔ جرمیِ استنباطشده از اثرهای گرانشی است که با مادهٔ نورانیِ مشاهدهشده توضیح داده نمیشود؛ شواهد متعددی از آن پشتیبانی میکنند، اما ماهیتش هنوز شناسایی نشده ا…
- مفهوممعادلهٔ دریکمعادلهٔ دریک چارچوبی برای برآورد میانگین شمار تمدنهای راه شیری است که نشانگر فناورانهٔ قابل آشکارسازی تولید میکنند؛ پاسخ آن به نرخ پیدایش و مدت تولید این نشانگرها بستگی دارد.
- مفهومموج گرانشیموج گرانشی اختلالی منتشرشونده در هندسهٔ فضازمان است که فاصلهٔ نسبی اجسام آزاد را تغییر میدهد؛ ادغام سیاهچالهها و ستارههای نوترونی از منابع آشکارشدهٔ آناند.
- مفهوممهبانگ (بیگبنگ)مهبانگ (بیگبنگ) مدل تحول جهان از گذشتهای بسیار داغ و چگال به جهانِ در حال انبساط امروز است؛ این مدل با شواهد رصدی آزموده میشود، اما پاسخ قطعی منشأ همهچیز یا لحظهٔ صفر نیست.
جرم آسمانی
اجرام آسمانی ۴۰
- ۵۱ فرس اعظم b۲
- ۵۵ خرچنگ e
- ابر ماژلانی بزرگ۱۱
- ابر ماژلانی کوچک۱۲
- ابرخوشه لانیاکیا
- ابرزمین
- اختروش۱۱
- پروکسیما قنطورس b۱
- پنجقلوی استفان۱
- جسم هوگ۱
- خلأ کیهانی
- خلأ گاوران
- خوشه دوشیزه۴
- خوشه کهکشانی۸
- خوشه گلوله
- راه شیری۳۰
- رشتهکهکشان
- سیاره بیستاره
- سیاره فراخورشیدی۱۶
- سیاهچاله۳۵
- سیاهچالهٔ کلانجرم۳
- کمان A*۶
- کهکشان۶
- کهکشان آندرومدا۱۲
- کهکشان بیضوی۱
- کهکشان چرخ گاری۱
- کهکشان چرخبادی۳
- کهکشان سیگار۷
- کهکشان کلاهمکزیکی۳
- کهکشان کوتوله۲
- کهکشان گرداب۴
- کهکشان مارپیچی۱۲
- کهکشان مثلث۲
- کهکشانهای شاخک۳
- گروه محلی۳
- مرکز کهکشانی۲
- مسیه ۸۷۱
- مشتری داغ۲
- هسته کهکشانی فعال۱
- HD 189733 b۱
پدیده
پدیدهها ۴
رویداد
رویدادها ۶
مفهوم
مفهومها ۴۵
- اخترزیستشناسی۸
- اسپاگتیشدن۱
- افق رویداد
- انبساط جهان۵
- انتقال به سرخ۱
- اندازهٔ جهان
- انرژی تاریک۸
- انواع کهکشانها
- بازیونش کیهان۲
- پارادوکس اولبرس
- پارادوکس فرمی
- پانسپرمیا
- تابش هاوکینگ
- تورم کیهانی۵
- ثابت هابل۱
- جستوجو برای هوش فرازمینی۱
- جهان۳۶
- جهان قابل مشاهده۴
- چندجهانی۳
- رد پای زیستی۱
- روش گذر
- روشهای یافتن سیارههای فراخورشیدی
- ریزموج زمینه کیهانی۶
- زیستپذیری سیارهای
- ساختار بزرگمقیاس کیهان
- سرانجام کیهان۱
- سن جهان۱
- سیاهچالهٔ نخستین
- شکل جهان
- شکلگیری کهکشانها۱
- شواهد مهبانگ
- غبار کیهانی۲
- قانون هابل۲
- کرمچاله۶
- کرهٔ دایسون۳
- کمربند حیات۱
- گاهشمار جهان
- ماده تاریک۸
- مدل لامبدا-سیدیام
- مرگ گرمایی کیهان۲
- معادلهٔ دریک۴
- مقیاس کارداشف۱
- موج گرانشی۱
- مهبانگ (بیگبنگ)۵
- نردبان فاصلهٔ کیهانی
حوزههای دیگر
دانش
امروز در بخش دانش
اگر چنین میشد…اگر برگهای یک درخت دو برابر پهنتر شوند، آیا درخت هم دو برابر قند میسازد؟پهنتر شدن برگها به معنی دو برابر شدن قند ساختهشده نیست. اگر نور و آب و دیاکسیدکربن کافی برسد، قندسازی میتواند بیشتر شود؛ اما…
دانشمندان ایرانی · مهندسی مواد و فومهای فلزیافسانه ربیعیاو فوم فلزی مرکب، CMF، را توسعه داد: ساختاری شامل کرههای فلزی توخالی در یک زمینهٔ فلزی. گروه پژوهشیاش بررسی میکند چگونه این ساخ…
زیر میکروسکوپسطح برگاین تصویر، سطح برگ گیاه آرابیدوپسیس را نشان میدهد. میان سلولهای نامنظم و شبیه تکههای پازل، چند شکاف بیضی دیده میشود. این شکاف…
رؤیای علمی · داستان و تصویر خیالیسهمیهٔ آسمانباران فقط در محلههایی میبارید که اشتراک آسمان داشتند. دختر دستش را از مرز خیابان جلو برد. یک قطره روی انگشتش نشست و بعد، سامانه…
فلکبین
در گوشههای دیگر فلکبین
جاندار شگفتپریالیکایی رنگارنگنرِ این پرنده گلبرگهای زرد میچیند و هنگام جلب توجه ماده آنها را نشان میدهد. چند پرندهٔ دیگر هم به جفت در بزرگ کردن جوجهها کمک…
آسمانماه امشب
تصویر روز ناسا · سیارهابری بلند بر فراز مریخ
زمینزمین هماکنونگوی کامل زمین از اسکن ماهوارهای؛ حوالی ۱۱:۳۰ تهران. نمای ایران و دادههای روز در صفحهٔ گزارش.