مقیاس کارداشف Kardashev scale

نیکلای کارداشف، اخترفیزیکدان شوروی، در سال ۱۹۶۴ پیشنهاد کرد که برای ردیابی نشانه‌های تمدن‌های فرازمینی، آن‌ها را با مصرف انرژی‌شان رده‌بندی کنیم. ایده ساده است: هرچه تمدنی پیشرفته‌تر باشد، انرژی بیشتری مصرف می‌کند و رد این مصرف، مثلاً به صورت گرمای اضافی، در آسمان دیده می‌شود.

سه نوع تمدن

یک تمدن نوع دوم می‌تواند با سازه‌ای مانند کرهٔ دایسون کل تابش ستارهٔ خود را بگیرد. تمدن نوع سوم انرژی صدها میلیارد ستاره را به کار می‌برد.

جایگاه بشر

مصرف انرژی بشر امروز حدود ۲۰ ترابیلیون وات، یعنی حدود ۲ در ۱۰ به توان ۱۳ وات است. کارل ساگان فرمولی پیوسته برای درون‌یابی پیشنهاد کرد که بر پایهٔ آن بشر در حدود ۰٫۷۳ (کمتر از نوع اول) است. براساس این برآورد‌ها، بشر هنوز به نوع اول نرسیده است و دهه‌ها تا سده‌ها با آن فاصله دارد.

کاربرد و انتقاد

مقیاس کارداشف به‌طور مستقیم در جست‌وجو برای هوش فرازمینی به کار می‌آید: اخترشناسان به دنبال رد انرژی‌های بزرگ مثل مازاد فروسرخ از ستارگان یا کهکشان‌های غیرعادی می‌گردند. نمونهٔ جنجالی ستارهٔ تبی نیز در همین چارچوب بررسی شد، اگرچه توضیح طبیعی (غبار) محتمل‌تر است. این مقیاس به پارادوکس فرمی و معادلهٔ دریک نیز مربوط می‌شود.

انتقادهایی هم هست: فرض می‌کند تمدن‌ها همیشه به دنبال انرژی بیشتر هستند، در حالی که ممکن است فناوری‌شان کارآمدتر یا فشرده‌تر شود. همچنین، اگر تمدنی چنان پیشرفته باشد، شاید به مصرف انرژی در آن مقیاس نیازی نداشته باشد.

پرسش‌های رایج

### مقیاس کارداشف چیست؟
مقیاس کارداشف روشی برای رده‌بندی تمدن‌ها بر پایهٔ انرژی در اختیارشان است که سه نوع سیاره‌ای، ستاره‌ای و کهکشانی دارد.

### بشر در کدام نوع مقیاس کارداشف است؟
بشر هنوز به نوع اول نرسیده است. بر پایهٔ برآوردهایی مانند فرمول ساگان، بشر حدود ۰٫۷۳ از نوع اول است.

### تمدن نوع دوم چه کاری می‌تواند بکند؟
تمدن نوع دوم کل انرژی ستارهٔ خود را مهار می‌کند، مثلاً با سازه‌ای مثل کرهٔ دایسون که دور ستاره ساخته شود.