رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir
کانال تلگرام

صفحهٔ اصلی فلک‌بین

آسمان

فضا

زمین

دانش

ابزار

حساب و فرمول

تاریخ و زمان

واحد و اندازه

ریاضی

آسمان و فضا

بدن

آزمایشگاه

آسمان

منظومه و فضا

زمین

نور و کیهان

کیهان و اخترفیزیک

فلک‌بین

کانال فلک‌بین در تلگرام

دانشنامهکهکشان‌ها و کیهانمفهوم

کرهٔ دایسون Dyson sphere

کرهٔ دایسون سازه‌ای فرضی است که یک تمدن پیشرفته دور ستارهٔ خود می‌سازد تا بخش بزرگی از انرژی آن را بگیرد؛ این ایده را فریمن دایسون در ۱۹۶۰ مطرح کرد.

نام‌های دیگر: کره دایسون

مشخصات

پیشنهاددهندهفریمن دایسون

از ویکی‌داده (CC0).

فیزیک‌دان آمریکایی‌بریتانیایی فریمن دایسون در مقاله‌ای در مجلهٔ ساینس در ۱۹۶۰ نوشت تمدنی که انرژی بیشتر و بیشتری لازم دارد، سرانجام باید انرژی ستاره‌اش را مهار کند. او سازه‌ای را تصور کرد که ستاره را فرا می‌گیرد و بیشتر تابشش را جذب می‌کند. نام «کرهٔ دایسون» از همین مقاله مشهور شد، هرچند خود دایسون آن را کرهٔ سخت نمی‌دید.

کرهٔ دایسون چه شکل‌هایی دارد؟

  • پوستهٔ دایسون: پوسته‌ای کامل و سخت که ستاره را می‌پوشاند؛ از نظر مکانیکی ناپایدار و با مواد شناخته‌شده تقریباً ناممکن است.
  • ابر یا آرایهٔ دایسون: انبوهی از گردآورنده‌های مستقل که در مدارهای گوناگون به دور ستاره می‌گردند؛ نسخهٔ واقع‌بینانه‌تر.
  • حباب دایسون: بادبان‌های سبک که با فشار تابش جای خود را نگه می‌دارند، شبیه بادبان خورشیدی.

چرا کرهٔ دایسون مهم است؟

چنین سازه‌ای در مقیاس کارداشف به تمدن نوع ۲ مربوط می‌شود: تمدنی که همهٔ انرژی ستارهٔ خود را به کار می‌گیرد. خورشید حدود ۳٫۸×۱۰²⁶ وات تولید می‌کند و انسان امروز بخش بسیار کوچکی از آن را مصرف می‌کند.

آیا می‌توان کرهٔ دایسون را پیدا کرد؟

دایسون پیشنهاد کرد کره‌ای که انرژی ستاره را جذب کند، آن را به صورت گرمای اضافی در فروسرخ دوباره تابش می‌کند. پس جست‌وجو برای ستاره‌هایی با تابش فروسرخ بیش از حد انتظار می‌تواند نشانهٔ آن باشد. هنوز هیچ مورد تأییدشده‌ای یافت نشده است. ستارهٔ تبی با کم‌نوری نامنظمش یک‌بار این گمانه را برانگیخت، اما توضیح طبیعی با گرد و غبار برای آن پذیرفته‌تر شد. این جست‌وجو بخشی از جست‌وجو برای هوش فرازمینی است.

پرسش‌های رایج

  1. کرهٔ دایسون چیست؟

    کرهٔ دایسون سازه‌ای فرضی است که ستاره‌ای را فرا می‌گیرد تا بیشتر انرژی آن را برای یک تمدن پیشرفته جمع کند.

  2. چه کسی کرهٔ دایسون را پیشنهاد کرد؟

    فریمن دایسون در سال ۱۹۶۰ این ایده را در مقاله‌ای در مجلهٔ ساینس مطرح کرد.

  3. آیا کرهٔ دایسون وجود دارد؟

    هنوز هیچ کرهٔ دایسون تأییدشده‌ای شناخته نشده است و فقط یک ایدهٔ نظری برای جست‌وجوی تمدن‌های فرازمینی است.

  4. کرهٔ دایسون را چگونه شناسایی کنیم؟

    گرمای تلف‌شدهٔ یک سازهٔ فرضی می‌تواند به‌شکل تابش فروسرخ اضافی جست‌وجو شود؛ افت نور مرئی از هر جهت الزامی نیست. غبار و کهکشان‌های پس‌زمینه نیز می‌توانند چنین نشانه‌ای بسازند و باید بررسی شوند.

منابع

  1. Project Hephaistos IV: JWST Observations of Two Dyson Sphere Candidates · arXiv / پژوهش اصلی
  2. Mysterious Dimming of Tabby’s Star May Be Caused by Dust · NASA/JPL

آخرین بازبینی:

فکت علمی

دانستنی‌ها

همهٔ فکت‌ها

پیوند به اینجا

مدخل‌هایی که در متنشان از کرهٔ دایسون گفته‌اند.

دانش

امروز در بخش دانش

فلک‌بین

در گوشه‌های دیگر فلک‌بین