دانشنامهجرم آسمانی
صورت فلکی میزان Libra (constellation)
صورت فلکی میزان، «ترازو»، یکی از صورت‌های فلکی منطقةالبروج و تنها نشان آن در دایرةالبروج است که یک شیء بی‌جان را نشان می‌دهد؛ ستارههایش کمنورند.
نام‌های دیگر: میزان، ترازو
صورت فلکی میزان (Libra) میان سنبله و کژدم جای دارد و از کم‌نورترین صورت‌های فلکی منطقةالبروج است. نامش به ترازوی عدالت اشاره دارد. در آغاز یونانیان این ناحیه را «چنگال‌های کژدم» می‌دانستند و رومیان بعدها آن را به‌شکل ترازو درآوردند؛ دورهٔ آغاز پاییز که شب و روز برابر می‌شد، با همین ترازو پیوند خورد.
ستارههای میزان
دو ستارهٔ اصلی میزان نام‌هایی عربی دارند: زبان‌الجنوبی (آلفا میزان) و زبانالشمالی (بتا میزان)، یعنی «چنگال جنوبی» و «چنگال شمالی» کژدم. زبانالشمالی با قدر ظاهری حدود ۲٫۶ درخشانترین ستارهٔ این صورت است و به رنگ سبزتر دیده میشود. آلفا میزان ستاره‌ای دوتایی است که اجزایش را با دوربین دوچشمی، و در آسمان بسیار تاریک حتی با چشم، جدا می‌بینند.
میزان یک نکتهٔ جالب دیگر هم دارد: ستارهٔ سرخ‌رنگ گلیزه ۵۸۱ در این صورت فلکی است که در آن چند سیارهٔ فراخورشیدی کشف شد و یکی از آن‌ها از نخستین سیاره‌هایی بود که مدارش در منطقهٔ مناسب برای زیست‌پذیری پنداشته شد.
میزان و تقویم
خورشید حدود ۸ آبان تا ۱ آذر از پیش‌زمینهٔ میزان می‌گذرد. گفته میشود نزدیکی این ناحیه به اعتدال پاییزی در روزگار باستان، ترازو را نماد برابری شب و روز کرد. امروز، بر اثر تقدیم اعتدالین، اعتدال پاییزی در سنبله رخ می‌دهد و نه میزان.
| ویژگی | مقدار |
|---|---|
| درخشانترین ستاره | زبانالشمالی، قدر ظاهری حدود ۲٫۶ |
| بهترین فصل دیدن | تابستان (شب‌های اوایل) |
| نوع | صورت فلکی منطقةالبروج |
| صورت‌های فلکی همسایه | سنبله، کژدم |
چگونه میزان را ببینیم؟
میزان را در عصرهای تیر و مرداد، سمت جنوب، میان اسپیکا و ستارهٔ سرخ قلب‌العقرب پیدا می‌کنند. چون ستارههایش کمنورند، شکلی چهارضلعی و کمی کج می‌سازند که در آسمان شهر به‌سختی دیده میشود.
پرسش‌های رایج
### چرا میزان یک شیء بی‌جان است؟
میزان تنها صورت فلکی منطقةالبروج است که جانور یا انسان نیست و ترازو را نشان می‌دهد. یونانیان نخست آن را چنگال‌های کژدم می‌خواندند و رومیان این بخش را به ترازو تعبیر کردند.
### میزان با برج میزان فرق دارد؟
بله. برج میزان در طالعبینی بخشی ۳۰ درجهای از دایرةالبروج است، ولی صورت فلکی میزان گروهی از ستارگان با مرزهای رسمی است. تفاوت این دو در نوشتهٔ تفاوت نجوم و طالعبینی آمده است.
### آیا میزان از ایران دیده میشود؟
بله، ولی چون ستارههایش کمنورند، برای دیدنش آسمان تاریک و کنار نبودن ماه لازم است. بهترین زمان از اواخر بهار تا اواسط تابستان است.
### درخشانترین ستارهٔ میزان کدام است؟
زبانالشمالی (بتا میزان) درخشانترین ستارهٔ این صورت فلکی است. رنگ آن کمی سبزتر از ستارههای همسایه به نظر میرسد.
تصویر روز ناسا