دانشنامهدانشمند
سوبرامانیان چاندراسخار Subrahmanyan Chandrasekhar
سوبرامانیان چاندراسخار اخترفیزیکدان هندیتبار و برندهٔ نوبل فیزیک ۱۹۸۳ بود که سقف جرم کوتولهٔ سفید را محاسبه کرد؛ حدی که امروز به نام او شناخته می‌شود.
سوبرامانیان چاندراسخار (۱۹۱۰–۱۹۹۵) یکی از بزرگ‌ترین اخترفیزیکدانان سدهٔ بیستم بود. او در لاهور، در هندوستان بریتانیا، به دنیا آمد و کار علمی‌اش را در کمبریج و سپس در دانشگاه شیکاگو پی گرفت.
## چاندراسخار چه کشف کرد؟
در سال ۱۹۳۰، هنگامی که حدود نوزده سال داشت و با کشتی به انگلستان می‌رفت، محاسبه کرد که کوتولهٔ سفید نمی‌تواند از جرم معینی بزرگ‌تر باشد. فشار الکترون‌های تبهگن تنها تا حدود ۱٫۴ برابر جرم خورشید می‌تواند در برابر گرانش بایستد. این مقدار اکنون حد چاندراسخار خوانده می‌شود. ستاره‌ای سنگین‌تر یا به ستارهٔ نوترونی و سیاه‌چاله فرو می‌ریزد یا مانند ابرنواختر نوع Ia منفجر می‌شود.
## مخالفت‌ها و پذیرش
این نتیجه در آغاز با مخالفت جدی آرتور ادینگتون روبه‌رو شد؛ ادینگتون ایدهٔ ستاره‌ای که بتواند بی‌پایان فرو بریزد را نمی‌پذیرفت. سال‌ها بعد اهمیت کار چاندراسخار آشکار شد و در سال ۱۹۸۳ نوبل فیزیک را همراه ویلیام فاولر دریافت کرد.
## دیگر دستاوردها
او در ساختار و تکامل ستاره‌ها، انتقال تابش، پایداری سامانه‌های گردان و نظریهٔ سیاه‌چاله‌ها هم پژوهش‌های بنیادی کرد. کتاب‌های او مرجع اخترفیزیک نظری ماندند. رصدخانهٔ پرتو ایکس چاندرا ناسا نیز به یاد او نام‌گذاری شد. او تا پایان عمر در دانشگاه شیکاگو کار کرد و در سال ۱۹۹۵ درگذشت.
## پرسش‌های رایج
### سوبرامانیان چاندراسخار که بود؟
چاندراسخار اخترفیزیکدانی هندیتبار و برندهٔ نوبل فیزیک ۱۹۸۳ بود. او حد بالای جرم کوتولهٔ سفید را محاسبه کرد.
### حد چاندراسخار چقدر است؟
حد چاندراسخار حدود ۱٫۴ برابر جرم خورشید است. کوتولهٔ سفیدی که از این جرم بیشتر شود، دیگر پایدار نمی‌ماند.
### چاندراسخار نوبل را چه سالی گرفت؟
چاندراسخار در سال ۱۹۸۳ نوبل فیزیک را گرفت. این جایزه را با ویلیام فاولر تقسیم کرد.
### چرا رصدخانهٔ چاندرا به نام اوست؟
چون رصدخانهٔ چاندرا به یاد چاندراسخار و کارهای او دربارهٔ ساختار ستاره‌ها نام‌گذاری شد. این رصدخانه پرتو ایکس اجرام پرانرژی را می‌سنجد.