جبهه هوا Weather front

جبههٔ هوا (جبههٔ سرد، جبههٔ گرم) خطی است که توده‌های هوای متفاوت را از هم جدا می‌کند. هوا مانند آب و روغن به‌سادگی با هم آمیخته نمی‌شود؛ هوای سرد و سنگین و هوای گرم و سبک در مرز باریکی کنار هم قرار می‌گیرند و همین مرز آب‌وهوای پرتغییر می‌سازد. واژهٔ «جبهه» را هواشناسان نروژی در حدود ۱۹۲۰ از اصطلاح نظامی گرفتند.

جبههٔ سرد چه نشانه‌هایی دارد؟

در جبههٔ سرد هوای سرد مثل گوه زیر هوای گرم می‌رود و آن را شدید و سریع بالا می‌راند. نتیجه ابرهای کومه‌ای و کومولونیمبوس، رگبار، رعد و برق و گاه تگرگ است که در نوار باریکی رخ می‌دهد. پس از عبور آن، دما افت می‌کند، باد تغییر جهت می‌دهد و آسمان باز می‌شود.

جبههٔ گرم چه فرقی دارد؟

در جبههٔ گرم هوای گرم آرام‌تر از روی هوای سرد بالا می‌رود. ابرها از سیروس آغاز می‌شوند و کم‌کم به لایه‌ای ضخیم و پایین می‌رسند، بارش ملایم‌تر و پهناورتر و طولانی‌تر است. دما پس از عبور جبهه بالا می‌رود.

جبههٔ بسته و جبههٔ ایستا

جبههٔ سرد سریع‌تر از جبههٔ گرم حرکت می‌کند و گاه به آن می‌رسد. اینجا جبههٔ بسته پدید می‌آید که هوای گرم را از زمین جدا می‌کند و اغلب نشانهٔ اوج یک توفان است. اگر جبهه‌ای نه پیش بروید نه پس، جبههٔ ایستا است و ممکن است روزها بارش ملایم بیاورد. جبهه‌ها از کنار جریان جت هدایت می‌شوند و در ایران سامانه‌های بارانی زمستانی اغلب با جبههٔ سرد از غرب وارد می‌شوند.

پرسش‌های رایج

### جبههٔ سرد یعنی چه؟
جبههٔ سرد مرزی است که در آن هوای سرد جایگزین هوای گرم می‌شود. معمولاً با وزش باد، رگبار و کاهش ناگهانی دما همراه است.

### جبههٔ گرم و سرد کدام یک بارش بیشتری می‌آورد؟
جبههٔ سرد بارش شدیدتر و کوتاه‌تر دارد و جبههٔ گرم بارش ملایم‌تر و طولانی‌تر. مجموع بارش بسته به رطوبت هوا فرق می‌کند.

### چرا پس از جبههٔ سرد هوا صاف می‌شود؟
پس از جبههٔ سرد، هوای سردتر و خشک‌تر جایگزین می‌شود و جریان صعودی قوی از بین می‌رود، پس ابرها پراکنده می‌شوند.

### جبهه را روی نقشهٔ هواشناسی چگونه نشان می‌دهند؟
روی نقشه، جبههٔ سرد را با خط آبی و مثلث و جبههٔ گرم را با خط قرمز و نیم‌دایره نشان می‌دهند.