واژهنامه · فیزیک
بازاتصال مغناطیسی magnetic reconnection
بازاتصال مغناطیسی فرایندی در پلاسماست که در آن خطهای میدان مغناطیسی با جهت مخالف به هم میرسند، میشکنند و به شکل تازهای وصل میشوند و انرژی مغناطیسی به گرما و حرکت ذرهها تبدیل میشود.
خطهای میدان مغناطیسی در پلاسما مثل کشهاییاند که در شاره قفل شدهاند و همراهش جابهجا میشوند. وقتی دو دسته خط با جهت مخالف به هم فشرده میشوند، در لایهای بسیار نازک این قفل میشکند و خطها به شکل تازهای وصل میشوند. انرژیای که در میدان پیچیده انبار شده بود یکباره آزاد میشود.
شرارههای خورشیدی و بسیاری از پرتابهای جرم تاجی از همین فرایند نیرو میگیرند. نزدیک زمین هم، وقتی میدان مغناطیسی همراه باد خورشیدی رو به جنوب باشد، در مرز مغناطیسکره با میدان زمین بازاتصال میکند و راه ورود انرژی را باز میکند؛ شفقهای قطبی پرنور نتیجهٔ همیناند. ناسا در سال ۲۰۱۵ چهار فضاپیمای مأموریت MMS را برای سنجیدن بازاتصال در مغناطیسکره به فضا فرستاد.
بازاتصال در دستگاههای آزمایشی همجوشی هستهای هم رخ میدهد و گاهی پلاسمای داغ را از نظم بیرون میاندازد. با «اتصال کوتاه» در مدار برق اشتباه نگیرید؛ اینجا سیمی در کار نیست و آنچه دوباره وصل میشود خود خطهای میدان است.
در فلکبین ببینید
پرسشهای رایج
بازاتصال مغناطیسی چه ربطی به شفق قطبی دارد؟
بازاتصال مغناطیسی راهی است که انرژی باد خورشیدی از آن وارد مغناطیسکرهٔ زمین میشود. وقتی میدان مغناطیسی همراه باد خورشیدی رو به جنوب است، در سمت روز زمین با میدان زمین بازاتصال میکند و انرژی در دنبالهٔ شبسوی مغناطیسکره انبار میشود. بازاتصال دوم در همان دنباله ذرهها را به سوی قطبها میراند و برخوردشان با جو بالایی شفق قطبی را روشن میکند.
بازاتصال مغناطیسی چه نقشی در شرارهٔ خورشیدی دارد؟
شرارهٔ خورشیدی با بازاتصال مغناطیسی آغاز میشود. حرکت پلاسما در سطح خورشید خطهای میدان بالای لکههای خورشیدی را میپیچاند و انرژی زیادی در آنها انبار میکند. وقتی خطهای مخالف به هم میرسند و بازاتصال میکنند، این انرژی در مدتی کوتاه، اغلب چند دقیقه، آزاد میشود: پلاسما تا دهها میلیون کلوین داغ میشود، ذرهها شتاب میگیرند و پرتو ایکس و فرابنفش شدیدی به فضا میرود.
نامهای دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلکبین: بازاتصال مغناطیسی.
- بازپیوند مغناطیسی رایجشکل امروز سایت؛ شاهد مستقیم قوی نیافتم
- بازهابند مغناطیسی رایجبرابر سره در فرهنگ ریشهشناختی اخترشناسی
- بازاتصالی مغناطیسی رایجگونهٔ دیگر در مقالههای فیزیک ایران







