واژهنامه · نجوم و اخترفیزیک
نشانگر فناورانه technosignature
نشانگر فناورانه هر نشانهٔ سنجشپذیری از فناوری یک تمدن است، مانند سیگنال رادیویی بسیار باریکباند، پرتو لیزر یا گازهای صنعتی در جو یک سیاره، که فرایندهای طبیعی نمیسازند.
جستوجو برای هوش فرازمینی در اصل شکار نشانگرهای فناورانه است. نخستین جستوجوی جدی رادیویی را فرانک دریک در ۱۹۶۰ انجام داد: با تلسکوپ رادیویی ۲۶ متری به دو ستارهٔ نزدیک و خورشیدمانند گوش داد و چیزی نشنید. امروز جستوجو گستردهتر است و از پالسهای لیزری و نشانههای ساختارهای غولآسا، مانند کرهٔ دایسون، تا آلودگی صنعتی در جو سیارههای فراخورشیدی را دربر میگیرد.
تا امروز هیچ نشانگر فناورانهٔ تأییدشدهای از بیرون زمین پیدا نشده است. نشانگر فناورانه را با نشانگر زیستی اشتباه نگیرید: نشانگر زیستی نشانهٔ هر گونه حیات است، حتی میکروبی، ولی نشانگر فناورانه نشانهٔ موجودی است که ابزار میسازد.
پرسشهای رایج
آیا تاکنون نشانگر فناورانهای پیدا شده است؟
نه. با وجود بیش از ۶۰ سال جستوجو از ۱۹۶۰، هیچ نشانگر فناورانهٔ تأییدشدهای از بیرون زمین پیدا نشده است. نامزدهای مشهوری مانند سیگنال رادیویی «وای!» در ۱۹۷۷ و کمنور شدن عجیب ستارهٔ تبی (KIC 8462852) بررسی شدند؛ سیگنال «وای!» هرگز تکرار نشد و کمنور شدن ستارهٔ تبی را بیشتر پژوهشگران به غبار نسبت میدهند.
زمین خودش چه نشانگرهای فناورانهای دارد؟
زمین برای ناظری دوردست چند نشانگر فناورانه دارد: نشت امواج رادیویی و راداری، روشنایی شهرها در نیمهٔ شب سیاره، و گازهای صنعتی مانند کلروفلوئوروکربنها (CFC) در جو که هیچ فرایند طبیعی شناختهشدهای آنها را نمیسازد. پژوهشگران همینها را الگوی جستوجو در جو سیارههای فراخورشیدی کردهاند، هرچند ردیابیشان با تلسکوپهای امروز بسیار دشوار است.
نامهای دیگر و املا
شکل درست نوشتن در فلکبین: نشانگر فناورانه.
- ردپای فناوری رایجعنوان مقالهٔ ویکیپدیای فارسی
- فناورنشانه رایجهمخانوادهٔ زیستنشانه؛ شاهد کاربرد مستقیم ندیدم







