هارپ می‌تواند باران ما را بدزدد؟

شواهد چه می‌گویند؟

پژوهشگران دانشگاه آلاسکا برای پاسخ به این ادعا از یک تفاوت مهم شروع می‌کنند: هارپ کدام بخش جو را دست‌کاری می‌کند و باران در کدام بخش ساخته می‌شود؟ هارپ یک فرستندهٔ رادیویی قدرتمند برای مطالعهٔ یون‌سپهر است؛ ناحیه‌ای در ارتفاع ده‌ها کیلومتری زمین که ذرات باردار دارد. موج رادیویی آن می‌تواند در بخش کوچکی از این ناحیه، الکترون‌ها را گرم کند و تغییرات قابل اندازه‌گیری بسازد. این اثر واقعی است؛ اما واقعی بودن یک اثر، هر قدرتی را به دستگاه نمی‌دهد.

ابرها، بادها و بارش معمولِ سطح زمین عمدتاً در پایین‌ترین لایهٔ جو، تروپوسفر، شکل می‌گیرند. بنا بر توضیح فیزیکی مرکز هارپ، فرکانس‌های این فرستنده در تروپوسفر و استراتوسفر به شکلی جذب نمی‌شوند که بتوان با آن آب‌وهوا را کنترل کرد. گرم کردن الکترون‌های یون‌سپهر، همان گرم کردن تودهٔ هوای باران‌زا یا جابه‌جا کردن رطوبت نیست.

منشأ نظامی این طرح هم ساختگی نیست؛ بنابراین سؤال دربارهٔ آن بی‌جا نیست. خطا در قدم بعدی رخ می‌دهد: از «کاربرد نظامی داشته» به «پس می‌تواند باران را بدزدد» می‌پریم، بدون اینکه سازوکار و اندازه‌گیریِ لازم برای این نتیجه را نشان دهیم.

این پاسخ نمی‌گوید انسان هیچ اثری بر بارش ندارد؛ بارورسازی ابرها و تغییر اقلیم، موضوعات دیگری با سازوکارهای دیگری هستند. ادعای مشخص این‌جاست: آیا هارپ راهی برای کنترل ابرهای باران‌زا دارد؟ توضیح فیزیکی دستگاه از این ادعا پشتیبانی نمی‌کند. برای مقصر دانستن یک فناوری، نام ترسناک و عکس آنتن‌ها کافی نیست؛ باید مسیر اثرش تا پدیدهٔ مورد ادعا را نشان داد.