جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان شمالی پررنگ است
دایره: ۱۰۰ کیلومتری کانون. روی هر نقطه بزنید تا صفحهٔ همان زمینلرزه باز شود. برای زوم با چرخ موش، اول روی نقشه کلیک کنید.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیشتر هم لرزیده است؟
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۶ در ۱۴ اسفند ۱۴۰۰ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۱۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۲ در ۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸، ۱۳۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کپهداغ ۱۹۲۹ (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸)، زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ و زلزلهٔ مراوهتپه ۱۹۷۰ (۸ مرداد ۱۳۴۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۱ در ۱۳ اردیبهشت، ساعت ۱۱:۲۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۱۱۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۲
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۱۳۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۵
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۷۴ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۸ مرداد ۱۳۴۹
۸۸ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۶۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۸
۱۲۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱ شهریور ۱۳۷۹
۱۱۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۱۹۱۷ میلادی
۱۱۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ خرداد ۱۳۲۷
۸۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۳ مرداد ۱۳۰۸
۱۲۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۵ بهمن ۱۳۴۹
۱۱۱ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ کپهداغ ۱۹۲۹ ۱۳۰ کیلومتری
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۷٫۲
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۲ در رشتهکوه کپهداغ نزدیک مرز ایران و ترکمنستان که ۸۸ روستا را آسیب زد یا ویران کرد و به بجنورد هم خسارت زد؛ شمار کشتهها ۳٬۲۵۷ تا ۳٬۸۰۰ نفر برآورد شده و پسلرزهها بیش از چهار سال ادامه یافتند. جانباختگان: حدود ۳٬۳۰۰ تا ۳٬۸۰۰ نفر
زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ ۷۴ کیلومتری
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۶٫۵
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۵ در کپهداغ (استان خراسان شمالی) که ۱۷۳ روستا را آسیب زد، چهار روستا را کاملاً ویران کرد و ۸۸ تا ۱۰۰ نفر را کشت و حدود ۱٬۹۵۰ نفر را مجروح کرد. جانباختگان: ۸۸ تا ۱۰۰ نفر
زلزلهٔ مراوهتپه ۱۹۷۰ ۸۸ کیلومتری
۸ مرداد ۱۳۴۹
۶٫۴
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۴ (برخی منابع ۶٫۷) در شمالشرق ایران، حوالی مراوهتپه و کلاله در استان گلستان، که بنابر منابع ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر را کشت و صدها نفر را مجروح کرد. جانباختگان: ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر
زلزلهٔ اسفراین و بجنورد ۱۹۲۳ ۶۰ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۴
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۴ در شمال خراسان (نواحی اسفراین و بجنورد) که بنابر فهرست NOAA ۱۵۷ نفر را کشت. جانباختگان: ۱۵۷ نفر (فهرست NOAA)
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۳ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۳ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند؛ آخرین بهروزرسانی با پسلرزهٔ ۱۵ اردیبهشت، ۲۰:۰۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.