شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱ · ساعت ۰۶:۳۱:۳۱ به وقت تهران · ۱۵۹۷ روز پیش
2022-05-21 03:01 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۷.۱۱° N ۵۷.۴۸° E
انرژی
حدود ۸۵ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۸ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
صبح شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۳۱ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ در اسفراین، خراسان شمالی رخ داد. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی اسفراین، خراسان شمالی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۲ در ۱۳ مهر ۱۳۲۷، ۱۳۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ کپه‌داغ ۱۹۲۹ (۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸)، زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ و زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۵ در ۲۷ خرداد، ساعت ۱۶:۰۹ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان شمالی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۰۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۲
۱۳ مهر ۱۳۲۷
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۷٫۲
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۱۱۱ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۵
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۶۳ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۳۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۲۳ اردیبهشت ۱۳۰۸
۱۰۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱ شهریور ۱۳۷۹
۱۱۲ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۹
۲۲ تیر ۱۳۰۸
۱۱۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۹۱۷ میلادی
۷۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۸ خرداد ۱۳۲۷
۲۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۱۶ آبان ۱۳۱۸
۹۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ کپه‌داغ ۱۹۲۹ ۱۱۲ کیلومتری
۱۱ اردیبهشت ۱۳۰۸
۷٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۲ در رشته‌کوه کپه‌داغ نزدیک مرز ایران و ترکمنستان که ۸۸ روستا را آسیب زد یا ویران کرد و به بجنورد هم خسارت زد؛ شمار کشته‌ها ۳٬۲۵۷ تا ۳٬۸۰۰ نفر برآورد شده و پس‌لرزه‌ها بیش از چهار سال ادامه یافتند. جان‌باختگان: حدود ۳٬۳۰۰ تا ۳٬۸۰۰ نفر
زلزلهٔ قوچان ۱۸۹۳ ۸۲ کیلومتری
۱۸۹۳ میلادی
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای در حدود ساعت ۱۹:۳۰ به وقت محلی ۱۷ نوامبر ۱۸۹۳ که قوچان و پیرامونش را سخت ویران کرد و حدود ۱۸ هزار نفر را کشت؛ قوچان در دهه‌های پایانی سدهٔ نوزدهم چند زمینلرزهٔ بزرگ دیگر هم دید. جان‌باختگان: حدود ۱۸ هزار نفر
زلزلهٔ بجنورد (گرمخان) ۱۳۷۵ ۶۳ کیلومتری
۱۶ بهمن ۱۳۷۵
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در کپه‌داغ (استان خراسان شمالی) که ۱۷۳ روستا را آسیب زد، چهار روستا را کاملاً ویران کرد و ۸۸ تا ۱۰۰ نفر را کشت و حدود ۱٬۹۵۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۸۸ تا ۱۰۰ نفر
زلزلهٔ اسفراین و بجنورد ۱۹۲۳ ۳۲ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در شمال خراسان (نواحی اسفراین و بجنورد) که بنابر فهرست NOAA ۱۵۷ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۱۵۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ اسفراین، خراسان شمالی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ اسفراین، خراسان شمالی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۳۱ اردیبهشت ۱۴۰۱، ساعت ۰۶:۳۱ به وقت تهران در اسفراین، خراسان شمالی رخ داد. مختصات کانون ۳۷.۱۱ درجهٔ شمالی و ۵۷.۴۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ اسفراین، خراسان شمالی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ اسفراین، خراسان شمالی پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۲۷ خرداد، ۱۶:۰۹.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
