سهشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۲۱:۳۵:۰۲ به وقت تهران · ۱۵۹۴ روز پیش
2022-05-24 18:05 UTC
عمق کانون
۱۳ کیلومتر
مختصات
۲۷.۷۴° N ۵۳.۲۴° E
انرژی
حدود ۲٫۷ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۱۲ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
شب سهشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۵ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در محمله، فارس رخ داد. کانون آن در عمق ۱۳ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزه‌های سبک است. چنین لرزه‌ای معمولاً در شهرها و روستاهای نزدیک کانون حس میشود و ممکن است پنجره‌ها و اشیای آویزان را بلرزاند، اما به‌ندرت آسیب می‌زند.
عمق ۱۳ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی محمله، فارس
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۸ در ۱۹ اسفند ۱۴۰۰ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۷۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۶ در ۲۱ فروردین ۱۳۵۱، ۸۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵) و زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن پنج زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۴ در ۱ تیر، ساعت ۰۸:۳۴ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان فارس پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۷۶ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۶
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۸۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۴
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۱۲۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۹ آبان ۱۳۳۵
۱۲۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۷۲ کیلومتر
۲۳ کیلومتر
۶٫۰
۱۹۱۳ میلادی
۹۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۳۰ خرداد ۱۳۷۳
۱۵۰ کیلومتر
۹ کیلومتر
۵٫۹
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۱۲۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ اسفند ۱۳۳۴
۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۳۰ تیر ۱۳۸۹
۱۰۰ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۸
۱۹ تیر ۱۳۸۲
۱۱۴ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قیر و کارزین ۱۳۵۱ ۸۹ کیلومتری
۲۱ فروردین ۱۳۵۱
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۶٫۶ تا ۶٫۷ در ساعت ۰۵:۳۶ بامداد که قیر و کارزین را در جنوب فارس ویران کرد و ۵٬۳۷۴ نفر را کشت و ۱٬۷۱۰ نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۵٬۳۷۴ نفر
زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ ۱۲۵ کیلومتری
۹ آبان ۱۳۳۵
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ بستک (هرمزگان) که بنابر منابع حدود ۳۵۰ تا ۴۱۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۷ تا ۴۱۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) ۱۲۷ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۶۰ نفر را کشت؛ در همان ناحیه‌ای رخ داد که زلزلهٔ ویرانگر ۱۹۶۰ لار روی داده بود. جان‌باختگان: حدود ۶۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) ۷۳ کیلومتری
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب‌شرق فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ لار ۱۹۶۰ ۱۲۴ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۵٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۵٫۹ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۴۲۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۴۲۰ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ محمله، فارس چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ محمله، فارس کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۳ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۱:۳۵ به وقت تهران در محمله، فارس رخ داد. مختصات کانون ۲۷.۷۴ درجهٔ شمالی و ۵۳.۲۴ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ محمله، فارس چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۳ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ محمله، فارس پسلرزه داشت؟
پنج زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱ تیر، ۱۰:۰۵.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
