چهارشنبه ۱ تیر ۱۴۰۱ · ساعت ۰۵:۵۲:۳۹ به وقت تهران · ۱۵۶۵ روز پیش
2022-06-22 02:22 UTC
عمق کانون
۵ کیلومتر
مختصات
۲۷.۰۷° N ۵۳.۴۰° E
انرژی
حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۳۶ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
صبح چهارشنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۵:۵۲ به وقت تهران، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ در بندرمقام، هرمزگان رخ داد. کانون آن در عمق ۵ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۵ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۰ در ۳۰ خرداد ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۲۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۴ در ۲۱ خرداد ۱۳۴۰، ۱۴۲ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵)، زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) و زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) (۲۳ شهریور ۱۳۴۷) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن ۱۴ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۴٫۰ در ۱ تیر، ساعت ۱۰:۲۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان هرمزگان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۲۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۴
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۱۴۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۴
۹ آبان ۱۳۳۵
۱۱۱ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۱۴۸ کیلومتر
۲۳ کیلومتر
۶٫۰
۱۷ آبان ۱۳۵۰
۱۱۱ کیلومتر
۱۷ کیلومتر
۶٫۰
۱۹۱۳ میلادی
۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۲۶ اسفند ۱۴۰۰
۱۱۷ کیلومتر
۲۲ کیلومتر
۵٫۹
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۱۳۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۵ اسفند ۱۳۳۴
۱۰۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۳۰ تیر ۱۳۸۹
۴۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۵٫۸
۴ اسفند ۱۳۴۸
۱۳۸ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ ۱۱۱ کیلومتری
۹ آبان ۱۳۳۵
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ بستک (هرمزگان) که بنابر منابع حدود ۳۵۰ تا ۴۱۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: ۳۴۷ تا ۴۱۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) ۱۴۲ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۴۰
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۶۰ نفر را کشت؛ در همان ناحیه‌ای رخ داد که زلزلهٔ ویرانگر ۱۹۶۰ لار روی داده بود. جان‌باختگان: حدود ۶۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۶۸ فیروزآباد (فارس) ۱۴۹ کیلومتری
۲۳ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب‌شرق فیروزآباد (فارس) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۷۱ شمال‌غرب بندر لنگه ۱۱۱ کیلومتری
۱۷ آبان ۱۳۵۰
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۶۰ کیلومتری شمال‌غرب بندر لنگه که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ لار ۱۹۶۰ ۱۳۶ کیلومتری
۴ اردیبهشت ۱۳۳۹
۵٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۵٫۹ در ناحیهٔ لار (لارستان، استان فارس) که بنابر فهرست NOAA حدود ۴۲۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۴۲۰ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ بندرمقام، هرمزگان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۰ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۰ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ بندرمقام، هرمزگان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۱ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۰۵:۵۲ به وقت تهران در بندرمقام، هرمزگان رخ داد. مختصات کانون ۲۷.۰۷ درجهٔ شمالی و ۵۳.۴۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ بندرمقام، هرمزگان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۵ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ بندرمقام، هرمزگان پسلرزه داشت؟
۱۴ زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۶ تیر، ۲۳:۲۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
