چهارشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۱ · ساعت ۲۳:۳۰:۲۰ به وقت تهران · ۱۵۷۳ روز پیش
2022-06-14 20:00 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۶.۶۷° N ۴۹.۶۷° E
انرژی
حدود ۱۲۰ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۶ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۶ شب چهارشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۳۰ به وقت تهران، جیرنده، گیلان را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه می‌گوید؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۶ در ردهٔ لرزههای متوسط است. چنین لرزه‌ای معمولاً تا ده‌ها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را می‌لرزاند و ساکنان را نگران می‌کند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمان‌های فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۵ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قوی‌ترین زمینلرزهٔ ثبت‌شده در این شعاع از اسفند ۱۴۰۰ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۱۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، ۴۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹، زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ و زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۳ در ۱۸ تیر، ساعت ۱۹:۰۷ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان گیلان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۱۳ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۴۰ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۷٫۰
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۱۱۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۵
۱ تیر ۱۳۸۱
۱۲۸ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ آبان ۱۳۵۷
۱۳۱ کیلومتر
۳۴ کیلومتر
۵٫۸
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۷ آذر ۱۳۷۰
۲۹ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۵٫۶
۳۱ تیر ۱۳۶۲
۵۳ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
۵٫۶
۲۱ مهر ۱۳۴۱
۱۱۴ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۵
۲۴ فروردین ۱۳۳۵
۱۰۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۵
۱۹۱۷ میلادی
۲۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹ ۴۰ کیلومتری
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ در ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ که رودبار، منجیل و لوشان را در گیلان و زنجان ویران کرد؛ حدود ۴۰ هزار نفر کشته، بیش از ۶۰ هزار نفر مجروح و بیش از صد هزار نفر بی‌خانمان شدند. از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر
زلزلهٔ بوئین‌زهرا ۱۳۴۱ ۱۱۳ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۱
۷٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی حدود ۷٫۰ تا ۷٫۲ در دشت قزوین، حوالی بوئین‌زهرا، که ۱۲٬۲۲۵ نفر را کشت و ۲٬۷۷۶ نفر را مجروح کرد؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۲٬۲۲۵ نفر
زلزلهٔ آوج (چنگوره) ۱۳۸۱ ۱۲۸ کیلومتری
۱ تیر ۱۳۸۱
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ در جنوب‌غرب قزوین، حوالی آوج و چنگوره، که دست‌کم ۲۶۱ نفر را کشت، حدود ۱٬۵۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۵۰ هزار نفر را بی‌خانمان کرد؛ در تهران هم احساس شد ولی خسارتی نداشت. جان‌باختگان: دست‌کم ۲۶۱ نفر
زلزلهٔ قزوین ۱۱۱۹ ۶۰ کیلومتری
۱۱۱۹ میلادی
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای در قزوین در ۱۰ دسامبر ۱۱۱۹ میلادی که در فهرست‌های تاریخی ثبت شده است؛ بزرگی آن حدود ۶٫۴ تا ۶٫۵ برآورد شده و شمار قربانیانش مشخص نیست.
زلزلهٔ ری و طالقان ۹۵۸ ۱۴۸ کیلومتری
۹۵۸ میلادی
—
زمین‌لرزه‌ای فاجعه‌بار در شمال ایران مرکزی که بنابر گزارش‌های تاریخی بیشتر روستاهای ری و طالقان را ویران کرد: در حوزهٔ ری حدود ۱۵۰ روستا از میان رفت و در طالقان تنها حدود ۳۰ نفر زنده ماندند. پس‌لرزه‌ها حدود چهل روز ادامه یافتند و آسیب تا دیلم، قم و کاشان گسترش داشت؛ برخی منابع آن را به سال ۹۵۷ نسبت می‌دهند. جان‌باختگان: شمار دقیق قربانیان نامعلوم؛ «تلفات سنگین» گزارش شده
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جیرنده، گیلان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جیرنده، گیلان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۲۵ خرداد ۱۴۰۱، ساعت ۲۳:۳۰ به وقت تهران در جیرنده، گیلان رخ داد. مختصات کانون ۳۶.۶۷ درجهٔ شمالی و ۴۹.۶۷ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جیرنده، گیلان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ جیرنده، گیلان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۸ تیر، ۱۹:۰۷.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
