عصر دوشنبه ۶ تیر ۱۴۰۱، ساعت ۱۷:۱۴ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۱ در جناح، هرمزگان رخ داد. کانون آن در عمق ۲۰ کیلومتری زمین بود.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار میآید. چنین لرزهای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، بهویژه در طبقههای بالا یا در سکوت شب، حس میکنند و آسیبی نمیزند.
عمق ۲۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین جناح، هرمزگان
نهمین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۲۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۲ در ۵ تیر ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۴۲۶ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۴ در ۲۱ خرداد ۱۳۴۰، ۹۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ بستک ۱۹۵۶ (۹ آبان ۱۳۳۵)، زلزلهٔ ۱۹۶۱ لار (دهکویه) (۲۱ خرداد ۱۳۴۰) و زلزلهٔ ۱۹۰۵ جنوب ایران (۱۹ دی ۱۲۸۳) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پسلرزهها
در ماهِ پس از آن ۱۷ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۴٫۴ در ۲۱ تیر، ساعت ۰۲:۱۶ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قویتر بود؛ در چنین رشتههایی، لرزهٔ نخست را «پیشلرزه» مینامند.
