جمعه ۴ آذر ۱۴۰۱ · ساعت ۱۶:۱۳:۰۶ به وقت تهران · ۱۴۰۹ روز پیش
2022-11-25 12:43 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۶.۸۹° N ۵۵.۳۳° E
انرژی
حدود ۸۵ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۴۶ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ عصر جمعه ۴ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۱۳ به وقت تهران، نوده خاندوز، گلستان را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۵ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۸۵ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
زمین‌لرزه‌های پیشین نوده خاندوز، گلستان
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۴۶ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۲ در ۲۹ آبان ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۹۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۴ در ۸ مرداد ۱۳۴۹، ۱۰۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. دو زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ دامغان (قومس) ۸۵۶ و زلزلهٔ مراوه‌تپه ۱۹۷۰ (۸ مرداد ۱۳۴۹) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۲٫۸ در ۵ آذر، ساعت ۲۰:۲۰ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان گلستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۹۳ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۴
۸ مرداد ۱۳۴۹
۱۰۷ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۳
۷ آبان ۱۳۶۴
۵۷ کیلومتر
۵۳ کیلومتر
۵٫۹
۲۲ فروردین ۱۳۱۴
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۵ بهمن ۱۳۴۹
۴۸ کیلومتر
۱۶ کیلومتر
۵٫۶
۱۷ مهر ۱۳۸۳
۸۰ کیلومتر
۳۵ کیلومتر
۵٫۴
۲۷ اردیبهشت ۱۴۰۰
۱۳۱ کیلومتر
۷ کیلومتر
۵٫۴
۲۱ دی ۱۳۸۳
۷۲ کیلومتر
۳۲ کیلومتر
۵٫۴
۲۸ آبان ۱۳۷۸
۹۷ کیلومتر
۳۲ کیلومتر
۵٫۴
۱۴ مهر ۱۳۳۷
۹۸ کیلومتر
۳۵ کیلومتر
۵٫۴
۲۵ فروردین ۱۳۰۷
۱۴۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ دامغان (قومس) ۸۵۶ ۱۲۰ کیلومتری
۸۵۶ میلادی
۷٫۹
زمین‌لرزه‌ای ویرانگر در ۲۲ دسامبر ۸۵۶ میلادی که قومس، با پایتختش دامغان، را در شمال ایران لرزاند؛ پهنهٔ ویرانی از دامنهٔ جنوبی البرز شرقی تا طبرستان و گرگان گسترده بود. شمار قربانیان را در منابع تاریخی تا حدود ۲۰۰ هزار نفر نوشته‌اند؛ این رقم قدیمی و نامطمئن است ولی نشان می‌دهد این رویداد از مرگبارترین زمین‌لرزه‌های ثبت‌شده در تاریخ بوده است. جان‌باختگان: تا حدود ۲۰۰ هزار نفر (رقم تاریخی و نامطمئن)
زلزلهٔ مراوه‌تپه ۱۹۷۰ ۱۰۷ کیلومتری
۸ مرداد ۱۳۴۹
۶٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۴ (برخی منابع ۶٫۷) در شمال‌شرق ایران، حوالی مراوه‌تپه و کلاله در استان گلستان، که بنابر منابع ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر را کشت و صدها نفر را مجروح کرد. جان‌باختگان: ۱۷۵ تا ۲۲۰ نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ نوده خاندوز، گلستان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۵ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۵ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ نوده خاندوز، گلستان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۴ آذر ۱۴۰۱، ساعت ۱۶:۱۳ به وقت تهران در نوده خاندوز، گلستان رخ داد. مختصات کانون ۳۶.۸۹ درجهٔ شمالی و ۵۵.۳۳ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ نوده خاندوز، گلستان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ نوده خاندوز، گلستان پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۵ آذر، ۲۲:۵۸.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
