سهشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱ · ساعت ۱۳:۲۱:۰۹ به وقت تهران · ۱۳۶۳ روز پیش
2023-01-10 09:51 UTC
عمق کانون
۸ کیلومتر
مختصات
۳۴.۰۳° N ۵۷.۱۵° E
انرژی
حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۳۱ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ ظهر سهشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۲۱ به وقت تهران، بشرویه، خراسان جنوبی را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۸ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۳۴۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۱ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی بشرویه، خراسان جنوبی
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۹ در ۵ دی ۱۴۰۱ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۸۰ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۲۵ شهریور ۱۳۵۷، ۷۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. شش زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷، زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ (۳۱ شهریور ۱۳۲۶) و زلزلهٔ فردوس ۱۳۴۷ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
آیا پسلرزه داشت؟
در ماهِ پس از آن شش زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۹ در ۱۰ بهمن، ساعت ۰۸:۵۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان جنوبی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۸۰ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۷۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۹
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۱۴۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۰ شهریور ۱۳۴۷
۹۴ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۲
۱۹۱۸ میلادی
۱۴۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۳ مهر ۱۳۲۶
۱۴۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ مهر ۱۳۱۲
۹۷ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۲۲ دی ۱۳۵۸
۶۰ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۵٫۸
۲۱ آبان ۱۳۲۶
۱۴۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۸ تیر ۱۳۱۸
۶۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۱۹ خرداد ۱۳۱۸
۱۳۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ طبس ۱۳۵۷ ۷۶ کیلومتری
۲۵ شهریور ۱۳۵۷
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ که شهر طبس را به شدت ویران کرد و ۱۵ تا ۲۵ هزار نفر را کشت؛ از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: ۱۵٬۰۰۰ تا ۲۵٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ ۱۴۶ کیلومتری
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوست‌آباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پس‌لرزه‌ای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۵۰۰ نفر
زلزلهٔ فردوس ۱۳۴۷ ۹۴ کیلومتری
۱۰ شهریور ۱۳۴۷
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ تا ۶٫۴ که یک روز پس از زلزلهٔ دشت بیاض شهر فردوس و روستاهای اطراف را ویران کرد و حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ نفر
زلزلهٔ بردسکن ۱۹۱۸ ۱۴۶ کیلومتری
۳ فروردین ۱۲۹۷
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ در جنوب بردسکن (خراسان رضوی) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ بشرویه، خراسان جنوبی چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۹ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۹ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ بشرویه، خراسان جنوبی کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه سهشنبه ۲۰ دی ۱۴۰۱، ساعت ۱۳:۲۱ به وقت تهران در بشرویه، خراسان جنوبی رخ داد. مختصات کانون ۳۴.۰۳ درجهٔ شمالی و ۵۷.۱۵ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ بشرویه، خراسان جنوبی چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۸ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ بشرویه، خراسان جنوبی پسلرزه داشت؟
شش زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۶ بهمن، ۱۲:۲۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
