جمعه ۵ خرداد ۱۴۰۲ · ساعت ۲۲:۰۴:۳۰ به وقت تهران · ۱۲۲۷ روز پیش
2023-05-26 18:34 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۳۸.۰۶° N ۴۸.۵۰° E
انرژی
حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۷۳ زمینلرزهٔ پیشین از اسفند ۱۴۰۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ شب جمعه ۵ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۰۴ به وقت تهران، هیر، اردبیل را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۲٫۶ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۲۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۳ حدود ۴ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از اسفند ۱۴۰۰ تا پیش از این زمینلرزه، ۷۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ در ۴ خرداد ۱۴۰۲ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۴ در ۳۱ خرداد ۱۳۶۹، ۱۴۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹، زلزلهٔ بزقوش ۱۸۷۹ و زلزلهٔ اهر و ورزقان ۱۳۹۱ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از آن دو زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۱ در ۱۹ خرداد، ساعت ۲۱:۱۴ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان اردبیل پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۰۳ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۴
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۱۴۷ کیلومتر
۱۹ کیلومتر
۶٫۴
۲۱ مرداد ۱۳۹۱
۱۴۹ کیلومتر
۱۱ کیلومتر
۶٫۲
۱۴ اردیبهشت ۱۳۵۹
۴۳ کیلومتر
۴۶ کیلومتر
۶٫۱
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۳۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۱
۱۳ آبان ۱۳۵۷
۵۶ کیلومتر
۳۴ کیلومتر
۶٫۰
۱۸ تیر ۱۳۷۷
۷۳ کیلومتر
۲۶ کیلومتر
۶٫۰
۲۹ بهمن ۱۳۰۲
۱۲۹ کیلومتر
۳۵ کیلومتر
۵٫۹
۱۷ آبان ۱۳۹۸
۸۵ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۵٫۶
۱۹ فروردین ۱۴۰۵
۱۳۰ کیلومتر
۲۱ کیلومتر
۵٫۶
۳۱ تیر ۱۳۶۲
۱۳۸ کیلومتر
۴۱ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ رودبار و منجیل ۱۳۶۹ ۱۴۷ کیلومتری
۳۱ خرداد ۱۳۶۹
۷٫۴
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۴ در ساعت ۰۰:۳۰ بامداد ۳۱ خرداد ۱۳۶۹ که رودبار، منجیل و لوشان را در گیلان و زنجان ویران کرد؛ حدود ۴۰ هزار نفر کشته، بیش از ۶۰ هزار نفر مجروح و بیش از صد هزار نفر بی‌خانمان شدند. از مرگبارترین زلزله‌های ایران در سدهٔ بیستم است. جان‌باختگان: حدود ۳۵ تا ۵۰ هزار نفر
زلزلهٔ بزقوش ۱۸۷۹ ۶۰ کیلومتری
۱۸۷۹ میلادی
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای در ۲۲ مارس ۱۸۷۹ در شمال‌غرب ایران پیرامون کوه بزقوش که بیش از ۲٬۰۰۰ نفر و هزاران رأس دام را کشت؛ چند دقیقه پیش از لرزهٔ اصلی پیش‌لرزه‌ای احساس شد. جان‌باختگان: بیش از ۲ هزار نفر
زلزلهٔ اهر و ورزقان ۱۳۹۱ ۱۴۹ کیلومتری
۲۱ مرداد ۱۳۹۱
۶٫۴
دو زمینلرزهٔ ۶٫۴ و ۶٫۲ با فاصلهٔ ۱۱ دقیقه در شمال‌غرب ایران، میان اهر و ورزقان و حدود ۶۰ کیلومتری تبریز، که ۳۰۶ نفر را کشت و بیش از ۳٬۰۰۰ نفر را مجروح کرد؛ ۴۵ نفر از کشته‌ها در شهر اهر بودند. جان‌باختگان: ۳۰۶ نفر
زلزلهٔ اردبیل ۱۳۷۵ ۳۹ کیلومتری
۱۰ اسفند ۱۳۷۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در اردبیل و اطراف آن که حدود ۱٬۱۰۰ نفر را کشت، ۲٬۶۰۰ نفر را مجروح کرد و حدود ۳۶ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۰۰ نفر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ هیر، اردبیل چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۲٫۶ بود که در رسانهها معمولاً «۲٫۶ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ هیر، اردبیل کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۵ خرداد ۱۴۰۲، ساعت ۲۲:۰۴ به وقت تهران در هیر، اردبیل رخ داد. مختصات کانون ۳۸.۰۶ درجهٔ شمالی و ۴۸.۵۰ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ هیر، اردبیل چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ هیر، اردبیل پسلرزه داشت؟
دو زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۹ خرداد، ۲۱:۱۴.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
