شنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۳ · ساعت ۰۳:۴۷:۵۸ به وقت تهران · ۵۸۳ روز پیش
2025-03-01 00:17 UTC
عمق کانون
۱۳ کیلومتر
مختصات
۳۴.۱۴° N ۵۹.۸۹° E
انرژی
حدود ۱٫۳ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۵ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ بامداد شنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۴۷ به وقت تهران، حوالی قاسم آباد در استان خراسان رضوی را لرزاند. کانون آن در عمق ۱۳ کیلومتری زمین بود و ۲۴ کیلومتر با خود قاسم آباد فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۳ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۱۳ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱٫۳ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۱۱ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۴٫۵ در ۵ بهمن ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۰۱ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۳ در ۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶، ۳۶ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۲ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶، زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ و زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۳ در ۱۸ اسفند، ساعت ۱۵:۲۳ بود.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان خراسان رضوی پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۲۴ کیلومتری قاسم آباد (خراسان رضوی)
۴۱ کیلومتری نشتیفان (خراسان رضوی)
۴۴ کیلومتری سنگان (خراسان رضوی)
۱۵۵ کیلومتری بیرجند
۲۴۲ کیلومتری مشهد
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۰۱ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۳
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۳۶ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۶ آذر ۱۳۵۸
۲۵ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۷٫۱
۹ شهریور ۱۳۴۷
۸۵ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۹
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۱۳۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۷
۲۶ دی ۱۳۵۷
۴۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۲۸ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۳
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۱۲۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۲
۱۶ آبان ۱۳۵۵
۷۸ کیلومتر
۱۳ کیلومتر
۶٫۱
۳ مهر ۱۳۲۶
۱۳۴ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۹ تیر ۱۳۱۵
۶۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ قائن و بیرجند (زیرکوه) ۱۳۷۶ ۳۵ کیلومتری
۲۰ اردیبهشت ۱۳۷۶
۷٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۳ با کانونی نزدیک روستای اردکول که ناحیهٔ بیرجند و قائن را ویران کرد؛ ۱٬۵۶۷ نفر کشته، بیش از ۲٬۳۰۰ نفر مجروح و حدود ۵۰ هزار نفر بی‌خانمان شدند. جان‌باختگان: ۱٬۵۶۰ تا ۱٬۷۲۸ نفر
زلزلهٔ دشت بیاض ۱۳۴۷ ۸۵ کیلومتری
۹ شهریور ۱۳۴۷
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ که دشت بیاض و کاخک (گناباد) را در خراسان ویران کرد؛ هزاران نفر در این زلزله جان باختند و صدها نفر دیگر در زلزلهٔ فردوس یک روز بعد. جان‌باختگان: حدود ۱۰ تا ۲۰ هزار نفر در مجموع؛ رقم‌های رایج حدود ۱۰ تا ۱۲ هزار
زلزلهٔ کلی–بنیاباد (قائنات) ۱۳۵۸ ۲۵ کیلومتری
۶ آذر ۱۳۵۸
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ در قائنات که دو هفته پس از زلزلهٔ کوریزان رخ داد و بیشترین شدت (X مرکالی) را در این توالی داشت؛ هر دو زلزله روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: شمار قربانیان جدا از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ گزارش نشده؛ جمع هر دو حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر
زلزلهٔ دوست‌آباد (چرمه) ۱۹۴۷ ۱۳۰ کیلومتری
۳۱ شهریور ۱۳۲۶
۶٫۹
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۹ در خراسان جنوبی که دوست‌آباد (چرمه) را لرزاند و همراه با پس‌لرزه‌ای ۶٫۱ سه روز بعد، حدود ۵۰۰ نفر را کشت. جان‌باختگان: حدود ۵۰۰ نفر
زلزلهٔ قائنات، دی ۱۳۵۷ ۴۷ کیلومتری
۲۶ دی ۱۳۵۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ (Ms) در قائنات که بنابر منابع ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر را کشت؛ حدود ده ماه پیش از دو زلزلهٔ بزرگ آبان و آذر ۱۳۵۸ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۲۹ تا ۲۰۰ نفر، بسته به منبع
زلزلهٔ کوریزان (قائنات) ۱۳۵۸ ۲۸ کیلومتری
۲۳ آبان ۱۳۵۸
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای با Ms برابر ۶٫۶ (Mw برابر ۶٫۸) در قائنات که به شمال‌شرق ایران خسارت گسترده زد؛ این زلزله و زلزلهٔ ۶ آذر ۱۳۵۸ روی هم حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر را کشتند. جان‌باختگان: جمع دو زلزلهٔ ۱۹۷۹ قائنات حدود ۳۰۰ تا ۴۴۰ نفر برآورد شده و بیشتر قربانیان از زلزلهٔ ۲۳ آبان ۱۳۵۸ بودند
زلزلهٔ محمدآباد (قائنات) ۱۹۴۱ ۱۲۳ کیلومتری
۲۷ بهمن ۱۳۱۹
۶٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۳ در خراسان جنوبی نزدیک قائن که فهرست NOAA آن را با نام محمدآباد و حدود ۷۳۰ کشته ثبت کرده است. جان‌باختگان: حدود ۷۳۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ قائن ۱۹۷۶ ۷۷ کیلومتری
۱۶ آبان ۱۳۵۵
۶٫۲
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۲ نزدیک قائن (خراسان جنوبی) که بنابر فهرست NOAA ۱۷ نفر را کشت؛ سه سال پیش از زمینلرزههای بزرگ ۱۹۷۹ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱۷ نفر (فهرست NOAA)
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ قاسم آباد چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۳ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۳ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ قاسم آباد کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه شنبه ۱۱ اسفند ۱۴۰۳، ساعت ۰۳:۴۷ به وقت تهران در استان خراسان رضوی - حوالی قاسم آباد رخ داد؛ ۲۴ کیلومتری قاسم آباد. مختصات کانون ۳۴.۱۴ درجهٔ شمالی و ۵۹.۸۹ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ قاسم آباد چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۳ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ قاسم آباد پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۸ اسفند، ۱۵:۲۳.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
