عصر دوشنبه ۴ فروردین ۱۴۰۴، ساعت ۱۴:۴۷ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۰ در حوالی هجدک در استان کرمان رخ داد. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود و ۳۶ کیلومتر با خود هجدک فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۰ زمینلرزهای نسبتاً قوی است. چنین لرزهای معمولاً در بخش بزرگی از استان حس میشود و میتواند به ساختمانهای ضعیف، بهویژه بناهای خشتی و فرسودهٔ نزدیک کانون، آسیب برساند.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۴۸۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۶ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
زمینلرزههای پیشین هجدک
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۸ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. این قویترین زمینلرزهٔ ثبتشده در این شعاع از خرداد ۱۴۰۳ تاکنون است.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۴۲ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۱ در ۶ مرداد ۱۳۶۰، ۹۵ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ و زلزلهٔ فندوقا (گلباف) ۱۳۷۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن ۱۰ زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۹ در ۴ فروردین، ساعت ۱۵:۱۱ بود.
