جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴ · ساعت ۲۳:۲۳:۲۲ به وقت تهران · ۳۶۶ روز پیش
2025-10-03 19:53 UTC
عمق کانون
۱۰ کیلومتر
مختصات
۲۹.۰۹° N ۵۷.۸۶° E
انرژی
حدود ۶۰ تن TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۲۱ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۴ را در حوالی جبالبارز در استان کرمان ثبت کرد؛ شب جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۲۳ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۰ کیلومتر با خود جبالبارز فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۴ در ردهٔ لرزههای متوسط است. چنین لرزهای معمولاً تا دهها کیلومتر دورتر هم حس میشود، وسایل را میلرزاند و ساکنان را نگران میکند. آسیب جدی در این اندازه کم است، اما ساختمانهای فرسوده و خشتی نزدیک کانون ممکن است ترک بردارند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۰ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۸ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی جبالبارز
دومین زمینلرزهٔ این ناحیه در هفت روز گذشته. قویترین زمینلرزهٔ این ناحیه از خرداد ۱۴۰۳. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۵٫۱ در ۸ خرداد ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۵۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۷٫۱ در ۶ مرداد ۱۳۶۰، ۱۰۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. ۱۱ زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ و زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبتشده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۲۰ کیلومتری جبالبارز (کرمان)
۴۶ کیلومتری بم (کرمان)
۴۷ کیلومتری جیرفت (کرمان)
۱۵۳ کیلومتری کرمان
۲۶۳ کیلومتری بندرعباس
پیشلرزهها و پسلرزهها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
۱ پیشلرزه و ۰ پسلرزه در ۵۰ کیلومتری.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قویترینها نخست؛ ۲۵۴ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۱
۶ مرداد ۱۳۶۰
۱۰۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۱۴۹ کیلومتر
۱۲ کیلومتر
۶٫۷
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۹۳ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۳۱ شهریور ۱۳۰۲
۱۰۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۶
۵ دی ۱۳۸۲
۴۵ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۱۰۵ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۶
۲۳ اسفند ۱۳۷۶
۱۲۱ کیلومتر
۹ کیلومتر
۶٫۱
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۵۵ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۱۴۵ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۶٫۰
۱۳ دی ۱۳۱۲
۹۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
زلزلههای تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰ ۱۰۳ کیلومتری
۶ مرداد ۱۳۶۰
۷٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۷٫۱ (Ms) در سیرچ، جنوبشرق کرمان، که حدود ۱٬۵۰۰ نفر را کشت و حدود ۵۰ هزار نفر را بیخانمان کرد؛ هفت هفته پس از زلزلهٔ گلباف رخ داد. جانباختگان: حدود ۱٬۵۰۰ نفر
زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ ۹۲ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۶٫۷
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۶ تا ۶٫۷ در بیابانهای جنوبشرقی کرمان نزدیک گلباف که روستاهای بسیاری را ویران کرد؛ حدود هفت هفته بعد زلزلهٔ سیرچ در همان ناحیه رخ داد. جانباختگان: ۱٬۴۰۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) ۱۰۰ کیلومتری
۳۰ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۷
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۷ در جنوب استان کرمان که فهرست NOAA آن را با نام سیرجان و با ۲۹۰ کشته ثبت کرده است؛ رومرکز بازبرآوردشدهٔ ISC-GEM حدود ۱۱۰ کیلومتر شرق سیرجان قرار دارد. جانباختگان: حدود ۲۹۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ حسینآباد (ریگان) ۱۳۸۹ ۱۴۹ کیلومتری
۲۹ آذر ۱۳۸۹
۶٫۷
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۵ تا ۶٫۷ در جنوبشرق کرمان، حدود ۱۰۰ کیلومتر از بم، که حدود ۲۰ روستا در ناحیهٔ فهرج و ریگان را آسیب زد و ۱۱ نفر را کشت. جانباختگان: ۷ تا ۱۱ نفر
زلزلهٔ بم ۴۵ کیلومتری
۵ دی ۱۳۸۲
۶٫۶
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۶ در بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ که بم و بروات را ویران کرد؛ بیشتر ساختمانهای خشتی شهر فرو ریخت و ارگ تاریخی بم آسیب جدی دید. آمار رسمی حدود ۲۶ هزار کشته است و برآوردها تا ۳۱ هزار و بیشتر هم میرسد. جانباختگان: حدود ۲۶ تا ۳۱ هزار نفر (برآوردهای دیگر تا ۳۴ هزار و بیشتر)
زلزلهٔ فندوقا (گلباف) ۱۳۷۶ ۱۲۱ کیلومتری
۲۳ اسفند ۱۳۷۶
۶٫۶
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۶ در ناحیهٔ گلباف (کرمان) که بنابر فهرست NOAA ۵ نفر را کشت؛ در همان ناحیهای رخ داد که در ۱۹۸۱ زلزلههای گلباف و سیرچ روی داده بود. جانباختگان: ۵ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۱۰۶ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرستهای لرزهای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جانباختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۴۸ شمالغرب بم ۵۵ کیلومتری
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۶٫۱
زمینلرزهای به بزرگی ۶٫۱ در حدود ۸۰ کیلومتری شمالغرب بم که در فهرستهای لرزهای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسشهای رایج
زلزلهٔ جبالبارز چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۴٫۴ بود که در رسانهها معمولاً «۴٫۴ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جبالبارز کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه جمعه ۱۱ مهر ۱۴۰۴، ساعت ۲۳:۲۳ به وقت تهران در استان کرمان - حوالی جبالبارز رخ داد؛ ۲۰ کیلومتری جبالبارز. مختصات کانون ۲۹.۰۹ درجهٔ شمالی و ۵۷.۸۶ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جبالبارز چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ جبالبارز پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلکبین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمیکند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغقوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایهاش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پلهها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیبدیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلکبین گزارشهای مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان میدهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلکبین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیکترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.