یکشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۳ · ساعت ۱۷:۰۲:۴۵ به وقت تهران · ۷۸۴ روز پیش
2024-08-11 13:32 UTC
عمق کانون
۱۶ کیلومتر
مختصات
۲۸.۶۹° N ۵۷.۵۸° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتری‌اش
۹ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
مرکز لرزهنگاری کشوری زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ را در حوالی جیرفت در استان کرمان ثبت کرد؛ عصر یکشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۰۲ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۶ کیلومتری زمین بود و ۱۶ کیلومتر با خود جیرفت فاصله داشت.
زمین‌لرزه‌ای به این بزرگی یعنی چه؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. چنین لرزه‌ای را معمولاً فقط ساکنان نزدیک کانون، به‌ویژه در طبقه‌های بالا یا در سکوت شب، حس می‌کنند و آسیبی نمی‌زند.
عمق ۱۶ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزه‌ای در این عمق کمی پخش‌تر از لرزه‌های خیلی کم‌عمق به سطح می‌رسد.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
این ناحیه پیش‌تر هم لرزیده است؟
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ در ۱ مرداد ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۳۱۷ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۷٫۱ در ۶ مرداد ۱۳۶۰، ۱۴۹ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هشت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰، زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ و زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) (۳۰ شهریور ۱۳۰۲) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس‌لرزه‌ها
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان کرمان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۱۶ کیلومتری جیرفت (کرمان)
۳۵ کیلومتری عنبرآباد (کرمان)
۳۸ کیلومتری جبالبارز (کرمان)
۱۸۳ کیلومتری کرمان
۲۱۰ کیلومتری بندرعباس
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمینلرزههای ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
در این بازه زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری ثبت نشده است.
صد سال زمینلرزه در ۱۵۰ کیلومتری
زمینلرزههای ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۳۱۷ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۷٫۱
۶ مرداد ۱۳۶۰
۱۴۹ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۱۳۷ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۷
۳۱ شهریور ۱۳۰۲
۹۳ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۶
۵ دی ۱۳۸۲
۷۹ کیلومتر
۱۰ کیلومتر
۶٫۶
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۵۴ کیلومتر
۳۳ کیلومتر
۶٫۱
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۹۹ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۰
۹ اسفند ۱۳۸۴
۹۴ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۶٫۰
۱۳ دی ۱۳۱۲
۱۴۲ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۹
۲۹ آبان ۱۳۶۸
۱۳۴ کیلومتر
۱۸ کیلومتر
۵٫۹
۲۷ آذر ۱۳۶۶
۱۰۴ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سیرچ ۱۳۶۰ ۱۴۸ کیلومتری
۶ مرداد ۱۳۶۰
۷٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۱ (Ms) در سیرچ، جنوب‌شرق کرمان، که حدود ۱٬۵۰۰ نفر را کشت و حدود ۵۰ هزار نفر را بی‌خانمان کرد؛ هفت هفته پس از زلزلهٔ گلباف رخ داد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۵۰۰ نفر
زلزلهٔ گلباف ۱۳۶۰ ۱۳۶ کیلومتری
۲۱ خرداد ۱۳۶۰
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ تا ۶٫۷ در بیابان‌های جنوب‌شرقی کرمان نزدیک گلباف که روستاهای بسیاری را ویران کرد؛ حدود هفت هفته بعد زلزلهٔ سیرچ در همان ناحیه رخ داد. جان‌باختگان: ۱٬۴۰۰ تا ۳٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ ۱۹۲۳ جنوب کرمان (سیرجان) ۹۳ کیلومتری
۳۰ شهریور ۱۳۰۲
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ در جنوب استان کرمان که فهرست NOAA آن را با نام سیرجان و با ۲۹۰ کشته ثبت کرده است؛ رومرکز بازبرآورد‌شدهٔ ISC-GEM حدود ۱۱۰ کیلومتر شرق سیرجان قرار دارد. جان‌باختگان: حدود ۲۹۰ نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ بم ۷۹ کیلومتری
۵ دی ۱۳۸۲
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در بامداد ۵ دی ۱۳۸۲ که بم و بروات را ویران کرد؛ بیشتر ساختمان‌های خشتی شهر فرو ریخت و ارگ تاریخی بم آسیب جدی دید. آمار رسمی حدود ۲۶ هزار کشته است و برآوردها تا ۳۱ هزار و بیشتر هم می‌رسد. جان‌باختگان: حدود ۲۶ تا ۳۱ هزار نفر (برآوردهای دیگر تا ۳۴ هزار و بیشتر)
زلزلهٔ ۱۹۹۹ جنوب کرمان ۵۴ کیلومتری
۱۳ اسفند ۱۳۷۷
۶٫۶
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۶ در جنوب استان کرمان (ناحیهٔ جیرفت) که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ بنابر فهرست NOAA یک نفر در آن کشته شد و تلفات مهم دیگری گزارش نشده است. جان‌باختگان: یک نفر (فهرست NOAA)
زلزلهٔ ۱۹۴۸ شمال‌غرب بم ۹۹ کیلومتری
۱۴ تیر ۱۳۲۷
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در حدود ۸۰ کیلومتری شمال‌غرب بم که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
زلزلهٔ ۱۹۳۴ جنوب‌شرق کرمان ۱۴۲ کیلومتری
۱۳ دی ۱۳۱۲
۶٫۰
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۰ در حدود ۸۰ کیلومتری شرق‌جنوب‌شرقی شهر کرمان که در فهرست‌های لرزه‌ای (ISC-GEM و USGS) ثبت شده است؛ گزارش معتبری از تلفات یا خسارت مهم آن در دست نیست.
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ جیرفت چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ جیرفت کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه یکشنبه ۲۱ مرداد ۱۴۰۳، ساعت ۱۷:۰۲ به وقت تهران در استان کرمان - حوالی جیرفت رخ داد؛ ۱۶ کیلومتری جیرفت. مختصات کانون ۲۸.۶۹ درجهٔ شمالی و ۵۷.۵۸ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ جیرفت چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۱۶ کیلومتری زمین بود. بیشتر زمینلرزههای ایران در ۱۰ تا ۳۰ کیلومتری پوسته رخ میدهند.
آیا زلزلهٔ جیرفت پسلرزه داشت؟
تا آخرین بهروزرسانی این صفحه، زمینلرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشده است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمینلرزههای ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
