چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴ · ساعت ۱۶:۱۳:۴۱ به وقت تهران · ۲۷۷ روز پیش
2025-12-31 12:43 UTC
عمق کانون
۵ کیلومتر
مختصات
۳۳.۶۶° N ۴۸.۹۳° E
انرژی
حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT
در ۱۰۰ کیلومتریاش
۲۹ زمینلرزهٔ پیشین از خرداد ۱۴۰۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ عصر چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۱۳ به وقت تهران، حوالی چالان چولان در استان لرستان را لرزاند. کانون آن در عمق ۵ کیلومتری زمین بود و ۱ کیلومتر با خود چالان چولان فاصله داشت.
این زمینلرزه چقدر قوی بود؟
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۱ کوچک به شمار می‌آید. لرزه‌ای در این اندازه معمولاً فقط نزدیک کانون و آن هم بیشتر در سکوت شب یا طبقه‌های بالا احساس میشود و خسارتی به بار نمی‌آورد.
عمق ۵ کیلومتر کم‌ژرفاست. زمین‌لرزه‌های کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آن‌هایی که ژرف‌ترند فروکش می‌کند. بیشتر زمین‌لرزه‌های ایران، به‌ویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ می‌دهند.
انرژی‌ای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۶۷۰ کیلوگرم TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزه‌ای به بزرگی ۴ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزه‌خیزی چالان چولان
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۲۹ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هم‌اندازه یا قوی‌تر در این شعاع، زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۳٫۲ در ۱۵ آبان ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمین‌لرزه‌های سازمان زمین‌شناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۱۹۵ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قوی‌ترینِ آن‌ها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۵ مرداد ۱۳۳۷، ۱۲۰ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. پنج زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزله‌های تاریخی و نام‌دار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیلاخور (بروجرد) (۳ بهمن ۱۲۸۷)، زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ (۲۵ مرداد ۱۳۳۷) و زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ (۲۲ آذر ۱۳۳۶) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله می‌گوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قوی‌ترینشان به بزرگی ۳٫۵ در ۱۷ دی، ساعت ۲۲:۰۱ بود. یعنی لرزهٔ بعدی از خود این زمینلرزه قوی‌تر بود؛ در چنین رشته‌هایی، لرزهٔ نخست را «پیش‌لرزه» می‌نامند.
جای زمینلرزه در ایران؛ استان لرستان پررنگ استهر زمینلرزهٔ ثبت‌شده در ۱۰۰ کیلومتری؛ هفتهٔ پیش از آن، ماه پس از آن
شهرهای نزدیک
همان که مرکز لرزهنگاری فهرست کرده است.
۱ کیلومتری چالان چولان (لرستان)
۲۲ کیلومتری دورود (لرستان)
۲۷ کیلومتری زاغه (لرستان)
۵۶ کیلومتری خرم آباد
۸۶ کیلومتری اراک
پیش‌لرزه‌ها و پس‌لرزه‌ها
زمین‌لرزه‌های ۵۰ کیلومتری، از یک هفته پیش تا یک ماه پس از آن.
زمین‌لرزه‌های ۴٫۵ و بزرگتر از کاتالوگ جهانی USGS، قوی‌ترین‌ها نخست؛ ۱۹۵ زمینلرزه در کل.
بزرگی
تاریخ
فاصله از این زمینلرزه
عمق
۶٫۷
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۱۲۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۵
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۱۳۶ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۶٫۱
۱۱ فروردین ۱۳۸۵
۲۳ کیلومتر
۷ کیلومتر
۶٫۰
۴ فروردین ۱۳۴۲
۱۳۰ کیلومتر
۲۰ کیلومتر
۶٫۰
۱۲ آبان ۱۳۱۸
۱۲۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۸
۲۷ مهر ۱۳۵۹
۱۰۵ کیلومتر
۴۲ کیلومتر
۵٫۸
۱۵ خرداد ۱۳۵۶
۱۳۸ کیلومتر
۴۰ کیلومتر
۵٫۸
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۱۲۰ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۷
۲۳ مرداد ۱۳۳۷
۱۱۸ کیلومتر
۱۵ کیلومتر
۵٫۶
۹ مرداد ۱۳۷۳
۱۳۳ کیلومتر
۴۳ کیلومتر
زلزله‌های تاریخی این پهنه
زلزله
تاریخ
بزرگی
سرگذشت
زلزلهٔ سیلاخور (بروجرد) ۳۳ کیلومتری
۳ بهمن ۱۲۸۷
۷٫۳
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۷٫۳ در دشت سیلاخور، جنوب بروجرد، که روستاهای بسیاری را ویران کرد و دست‌کم ۵٬۵۰۰ نفر را کشت؛ پس‌لرزه‌ها شش ماه ادامه یافتند و همان بخش از گسل در زلزلهٔ ۲۰۰۶ بروجرد دوباره لرزید. جان‌باختگان: حدود ۵٬۵۰۰ تا ۸٬۰۰۰ نفر
زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ ۱۲۰ کیلومتری
۲۵ مرداد ۱۳۳۷
۶٫۷
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۷ که بیش از ۱۷۰ روستا را آسیب زد، کمتر از یک سال پس از زلزلهٔ فارسینج در همان ناحیه؛ چون پیش‌لرزه‌های قوی بیشتر مردم را از خانه‌ها بیرون آورده بود، شمار کشته‌ها به ۱۳۲ نفر رسید. جان‌باختگان: ۱۳۲ نفر
زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ ۱۳۶ کیلومتری
۲۲ آذر ۱۳۳۶
۶٫۵
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۵ (برخی منابع ۶٫۸) در غرب ایران، حوالی صحنه و کنگاور، که دست‌کم ۱٬۱۳۰ نفر را کشت (بیش از ۷۰۰ نفر تنها در روستای فارسینج) و حدود ۱۵ هزار نفر را بی‌خانمان کرد. جان‌باختگان: حدود ۱٬۱۳۰ تا ۱٬۲۰۰ نفر
زلزلهٔ بروجرد (سیلاخور) ۱۳۸۵ ۲۳ کیلومتری
۱۱ فروردین ۱۳۸۵
۶٫۱
زمین‌لرزه‌ای به بزرگی ۶٫۱ در جنوب بروجرد (لرستان) که به بروجرد، سیلاخور و دورود آسیب زد، حدود ۷۰ نفر را کشت و بیش از ۱٬۲۰۰ نفر را مجروح کرد؛ در همان بخش از گسلی رخ داد که زلزلهٔ ۱۹۰۹ سیلاخور را پدید آورده بود. جان‌باختگان: ۶۳ تا ۷۰ نفر یا بیشتر
پرسش‌های رایج
زلزلهٔ چالان چولان چند ریشتر بود؟
بزرگی این زمینلرزه به گزارش مرکز لرزهنگاری کشوری ۳٫۱ بود که در رسانهها معمولاً «۳٫۱ ریشتر» گفته میشود. «ریشتر» نام یکی از نخستین مقیاسهای بزرگی است و امروز بهجای آن واژهٔ «بزرگی» به کار میرود.
زلزلهٔ چالان چولان کی و کجا آمد؟
این زمینلرزه چهارشنبه ۱۰ دی ۱۴۰۴، ساعت ۱۶:۱۳ به وقت تهران در استان لرستان - حوالی چالان چولان رخ داد؛ ۱ کیلومتری چالان چولان. مختصات کانون ۳۳.۶۶ درجهٔ شمالی و ۴۸.۹۳ درجهٔ شرقی است.
عمق زلزلهٔ چالان چولان چقدر بود؟
کانون این زمینلرزه در عمق ۵ کیلومتری زمین بود. لرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند.
آیا زلزلهٔ چالان چولان پسلرزه داشت؟
یک زمینلرزهٔ دیگر تا یک ماه پس از آن در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شده است؛ فهرستشان در همین صفحه است.
آیا زلزلهٔ بزرگتری در راه است؟
هیچکس، حتی مراکز علمی، نمیتواند زمان، جا و اندازهٔ زمینلرزهٔ بعدی را پیشبینی کند. پس از هر زمینلرزه احتمال پسلرزه بیشتر است و گاهی لرزهٔ بعدی بزرگتر است؛ پس توصیههای ایمنی را جدی بگیرید و خبرها را از منابع رسمی دنبال کنید.
منبع: مرکز لرزهنگاری کشوری (مؤسسهٔ ژئوفیزیک دانشگاه تهران)، از راه بات زمینلرزهٔ فلک‌بین؛ سابقهٔ صدساله از کاتالوگ USGS. این صفحه هشدار رسمی نیست و چیزی را پیشبینی نمی‌کند؛ آخرین به‌روزرسانی با پس‌لرزهٔ ۱۷ دی، ۲۲:۰۱.
ایمنی
پیش، هنگام و پس از زمینلرزه
پیش از آن
کمد، قفسه و آبگرمکن را به دیوار محکم کنید.
کیف اضطراری با آب، چراغ‌قوه، رادیو، دارو و مدارک آماده داشته باشید.
جای امن هر اتاق را بشناسید: زیر میز محکم، کنار دیوار داخلی.
با خانواده جایی بیرون از خانه برای دیدار قرار بگذارید.
هنگام لرزش
بنشین، پناه بگیر، نگه دار: زیر میز محکم بروید و پایه‌اش را بگیرید.
از پنجره، شیشه و چیزهای آویزان دور شوید.
از آسانسور و پله‌ها استفاده نکنید و تا لرزش تمام نشده بیرون ندوید.
بیرون از ساختمان، از دیوار، تیر برق و درخت فاصله بگیرید.
پس از آن
آمادهٔ پسلرزه باشید؛ ممکن است تا چند روز ادامه داشته باشد.
بوی گاز را بسنجید و اگر شک دارید شیر اصلی را ببندید.
از ساختمان آسیب‌دیده دور بمانید.
خبر را فقط از منابع رسمی دنبال کنید و شایعه پخش نکنید.
فلک‌بین گزارش‌های مرکز لرزهنگاری کشوری را نشان می‌دهد و هشدار رسمی نیست. هیچکس، از جمله فلک‌بین، نمیتواند زمان زمینلرزه را پیشبینی کند.
هر روز در تلگرام
این را هر روز در تلگرام بگیرید
گزارش فوری زمینلرزه @earthquake_arefi_bot: زمین‌لرزه‌های ایران چند دقیقه پس از وقوع، با نقشه، بزرگی، عمق و نزدیک‌ترین شهرها، از کانال مرکز لرزهنگاری کشوری. رایگان، برای خودتان، گروه یا کانالتان.
