زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۵ شب چهارشنبه ۱۷ دی ۱۴۰۴، ساعت ۲۲:۰۱ به وقت تهران، حوالی چغلوندی در استان لرستان را لرزاند. کانون آن در عمق ۸ کیلومتری زمین بود و ۲ کیلومتر با خود چغلوندی فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۵ در ردهٔ لرزههای سبک است. این اندازه معمولاً در آبادیهای نزدیک کانون احساس میشود؛ شاید ظرفها و پنجرهها بلرزند، ولی آسیب در آن کمیاب است.
عمق ۸ کیلومتر کمژرفاست. زمینلرزههای کمعمق نزدیک کانون شدیدتر حس میشوند، ولی لرزششان زودتر از آنهایی که ژرفترند فروکش میکند. بیشتر زمینلرزههای ایران، بهویژه در زاگرس، در همین پوستهٔ بالایی رخ میدهند.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲٫۷ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۴ حدود ۶ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی چغلوندی
از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۳۱ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۳٫۵ در ۴ آبان ۱۴۰۴ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۲۶۴ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۷ در ۲۵ مرداد ۱۳۳۷، ۹۷ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. هفت زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ سیلاخور (بروجرد) (۳ بهمن ۱۲۸۷)، زلزلهٔ فیروزآباد (کنگاور) ۱۹۵۸ (۲۵ مرداد ۱۳۳۷) و زلزلهٔ فارسینج (کنگاور و صحنه) ۱۹۵۷ (۲۲ آذر ۱۳۳۶) هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
