مرکز لرزهنگاری کشوری زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۱ را در حوالی بهاباد در استان یزد ثبت کرد؛ صبح پنجشنبه ۲۴ آبان ۱۴۰۳، ساعت ۰۸:۱۹ به وقت تهران. کانون آن در عمق ۱۰ کیلومتری زمین بود و ۲۰ کیلومتر با خود بهاباد فاصله داشت.
زمینلرزهای به این بزرگی یعنی چه؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۱ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزهای به این بزرگی معمولاً در گسترهای چنددهکیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کمیاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیبپذیرند.
عمق ۱۰ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۲۱ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۲۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی بهاباد
آخرین زمینلرزهٔ هماندازه یا بزرگتر در این ناحیه: ۴٫۵، ۴۰ روز پیش. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۵ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۵ در ۱۴ مهر ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۵۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۵ در سال ۱۹۱۱ میلادی، ۱۴۳ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ راور ۱۹۱۱ (۲۸ فروردین ۱۲۹۰)، زلزلهٔ بهاباد ۱۹۳۳ (۷ آذر ۱۳۱۲) و زلزلهٔ گیسک (کرمان) ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از آن یک زمینلرزهٔ دیگر در ۵۰ کیلومتریاش ثبت شد که قویترینشان به بزرگی ۳٫۴ در ۱۰ آذر، ساعت ۰۰:۱۸ بود.
