ظهر شنبه ۱۴ مهر ۱۴۰۳، ساعت ۱۱:۱۳ به وقت تهران، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در حوالی بهاباد در استان یزد رخ داد. کانون آن در عمق ۱۱ کیلومتری زمین بود و ۵۳ کیلومتر با خود بهاباد فاصله داشت.
بزرگی و عمق این زمینلرزه چه میگوید؟
زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۰ در ردهٔ لرزههای متوسط است. لرزهای به این بزرگی معمولاً در گسترهای چنددهکیلومتری احساس میشود. خسارت سنگین در این اندازه کمیاب است، ولی بناهای کهنه و خشتی نزدیک کانون آسیبپذیرند.
عمق ۱۱ کیلومتر در میانهٔ پوستهٔ زمین است؛ جایی که بیشتر زمینلرزههای ایران رخ میدهند. لرزهای در این عمق کمی پخشتر از لرزههای خیلی کمعمق به سطح میرسد.
انرژیای که این زمینلرزه آزاد کرد حدود ۱۵ تن TNT برآورد میشود. مقیاس بزرگی لگاریتمی است: هر یک واحد افزایش بزرگی یعنی حدود ۳۲ برابر انرژی بیشتر، پس لرزهای به بزرگی ۵ حدود ۳۲ برابر این انرژی دارد.
سابقهٔ لرزهخیزی بهاباد
احتمالاً پسلرزهٔ زمینلرزهٔ ۴٫۵، امروز ساعت ۰۶:۵۹. از خرداد ۱۴۰۳ تا پیش از این زمینلرزه، ۱۳ زمینلرزهٔ دیگر در شعاع ۱۰۰ کیلومتری آن ثبت شده است. آخرین لرزهٔ هماندازه یا قویتر در این شعاع، زمینلرزهای به بزرگی ۴٫۵ در ۱۴ مهر ۱۴۰۳ بود.
در کاتالوگ جهانی زمینلرزههای سازمان زمینشناسی آمریکا (USGS)، از آغاز قرن بیستم تاکنون ۶۳ زمینلرزهٔ ۴٫۵ و بزرگتر در شعاع ۱۵۰ کیلومتری این نقطه ثبت شده است. قویترینِ آنها به بزرگی ۶٫۵ در سال ۱۹۱۱ میلادی، ۱۴۸ کیلومتر دورتر از کانون این زمینلرزه رخ داد. چهار زمینلرزهٔ ۶ و بزرگتر در همین فهرست است.
زلزلههای تاریخی و نامدار این پهنه، در ۱۵۰ کیلومتری، زلزلهٔ راور ۱۹۱۱ (۲۸ فروردین ۱۲۹۰)، زلزلهٔ بهاباد ۱۹۳۳ (۷ آذر ۱۳۱۲) و زلزلهٔ گیسک (کرمان) ۱۳۵۶ هستند؛ جدول پایین صفحه سرگذشت هر کدام را در یک جمله میگوید.
پس از این زمینلرزه چه آمد؟
در ماهِ پس از این زمینلرزه، لرزهٔ دیگری در ۵۰ کیلومتری آن ثبت نشد.
