جرم نزدیک به زمین Near-Earth object

جرم نزدیک به زمین (Near-Earth object یا NEO) به هر سیارک یا دنباله‌داری گفته می‌شود که مدارش در نزدیک‌ترین نقطه به خورشید کمتر از حدود ۱٫۳ واحد نجومی باشد. بیشتر این اجرام سیارک‌اند و تعداد کمی دنباله‌دار هستند.

بیشتر سیارک‌های نزدیک به زمین از کمربند سیارک‌ها آمده‌اند. گرانش مشتری و برخی اثرات گرمایی مدارشان را تغییر داده و به درون منظومه کشانده است.

گروه‌های اجرام نزدیک به زمین

این سیارک‌ها را بر اساس مدارشان به چند گروه تقسیم می‌کنند:

• آتیرا: مدارشان کاملاً درون مدار زمین است.
• آتن: نیم‌قطر بزرگ مدارشان کمتر از زمین است ولی مدار زمین را قطع می‌کند.
• آپولو: از مدار زمین عبور می‌کنند و بیشتر وقتشان بیرون آن است.
• آمور: به مدار زمین نزدیک می‌شوند ولی آن را قطع نمی‌کنند.

سیارک‌های آپوفیس، بنو و اروس نمونه‌هایی شناخته‌شده‌اند.

آیا اجرام نزدیک به زمین خطرناک‌اند؟

جرمی را «بالقوه خطرناک» می‌نامند که اندازه‌اش بزرگ‌تر از حدود ۱۴۰ متر باشد و مدارش تا کمتر از ۰٫۰۵ واحد نجومی به مدار زمین برسد. برخورد اجرام بزرگ نادر است ولی پیامدهای سنگینی دارد؛ رویدادهایی مانند تونگوسکا و شهاب‌سنگ چلیابینسک نمونه‌های تاریخی‌اند.

برنامه‌های پایش آسمان در سراسر جهان این اجرام را رصد می‌کنند. مأموریت آزمایش تغییر جهت سیارک دوگانه در سال ۲۰۲۲ نشان داد که می‌توان مدار یک سیارک را با برخورد فضاپیما تغییر داد.

پرسش‌های رایج

### جرم نزدیک به زمین یعنی چه؟
جرم نزدیک به زمین سیارک یا دنباله‌داری است که مدارش آن را به نزدیکی زمین می‌آورد، یعنی فاصلهٔ نزدیک‌ترین نقطهٔ مدارش تا خورشید کمتر از حدود ۱٫۳ واحد نجومی است.

### تا کنون چند جرم نزدیک به زمین کشف شده است؟
تا پایان سال ۲۰۲۵ حدود ۴۰ هزار سیارک نزدیک به زمین شناسایی شده بود (بیش از ۳۹ هزار تا دسامبر ۲۰۲۵ و هر سال چند هزار مورد تازه) و این عدد همچنان رو به افزایش است.

### آیا خطر برخورد جرم بزرگ در آینده نزدیک وجود دارد؟
بر اساس رصدهای کنونی، هیچ جرم شناخته‌شدهٔ بزرگی در قرن آینده برخورد قطعی با زمین نخواهد داشت. با این حال کشف اجرام ناشناختهٔ تازه همیشه ممکن است.

### چرا اجرام کوچک نزدیک به زمین نگران‌کننده‌اند؟
اجرام ۵۰ تا ۱۰۰ متری کم‌نورند و دیرتر کشف می‌شوند، در حالی که می‌توانند به شهرها آسیب بزنند. به همین دلیل پایش آسمان گسترش می‌یابد.