ساعت تابستانی Daylight saving time

ساعت تابستانی (Daylight Saving Time) ترفندی اداری است. خورشید و زمین تغییری نمی‌کنند، فقط عددی که ساعت رسمی نشان می‌دهد، عوض می‌شود. با جلو کشیدن ساعت در بهار، خورشید یک ساعت دیرتر نسبت به ساعت رسمی طلوع و غروب می‌کند. به این ترتیب صبح‌ها تاریک‌تر و عصرها روشن‌ترند.

ساعت تابستانی از کجا آمد؟

ایدهٔ اولیه را معمولاً به ویلیام ویلت، بریتانیایی، در ۱۹۰۷ نسبت می‌دهند. نخستین کشوری که آن را به کار برد آلمان در ۱۹۱۶ و در جریان جنگ جهانی اول بود، با هدف صرفه‌جویی در سوخت. بسیاری از کشورها بعدها آن را به کار بردند یا کنار گذاشتند. در ایران چند بار اجرا و لغو شد و در سال ۱۴۰۱ لغو شد.

ساعت تابستانی چقدر مفید است؟

مزیت قدیمی آن صرفه‌جویی در انرژی روشنایی بود، اما پژوهش‌های امروز سود اندک و گاه صفر نشان می‌دهند. تغییر ساعت می‌تواند الگوی خواب را به هم بزند و در روزهای پس از آن، افزایش اندکی در سوانح ترافیکی و مشکلات قلبی گزارش شده است. هواداران آن به فرصت بیشتر برای فعالیت در عصر و رونق تجارت اشاره می‌کنند.

کشورهای نزدیک به استوا معمولاً ساعت تابستانی ندارند، چون طول روز در سال تقریباً ثابت است. هرچه به قطب نزدیک‌تر باشید، اختلاف طول روز در فصل‌ها بیشتر است و این اثر محسوس‌تر. منشأ این تغییر طول روز، انحراف محوری زمین است و فصل‌ها را می‌سازد. ساعت تابستانی ارتباطی با منطقهٔ زمانی اصلی ندارد؛ فقط آن را موقتاً جابه‌جا می‌کند.

پرسش‌های رایج

### ساعت تابستانی چیست؟
ساعت تابستانی یعنی جلو کشیدن ساعت رسمی، معمولاً یک ساعت، در فصل گرم تا از روشنایی عصر بیشتر استفاده شود.

### آیا ایران ساعت تابستانی دارد؟
در سال ۱۴۰۱ ایران تغییر ساعت را لغو کرد و ساعت رسمی ثابت شد؛ تصمیم‌های بعدی دولت ممکن است متفاوت باشد.

### آیا ساعت تابستانی انرژی صرفه‌جویی می‌کند؟
اثر آن بسیار کم و بحث‌برانگیز است. بسیاری از پژوهش‌های جدید صرفه‌جویی قابل‌توجهی نمی‌یابند.

### چرا هر سال ساعت را عوض می‌کنند؟
در کشورهایی که ساعت تابستانی دارند، ساعت در بهار جلو و در پاییز عقب می‌رود تا ساعت کاری با روشنایی روز هماهنگ‌تر باشد.