در حالت عادی، بادهای تجاری آب گرم سطحی اقیانوس آرام را به غرب، به سمت اندونزی و استرالیا، می‌رانند و در سواحل پرو آب سرد از عمق بالا می‌آید. در النینو این بادها ضعیف می‌شوند و آب گرم به سمت شرق برمی‌گردد. نام «النینو» اسپانیایی و به معنای «کودک» (مسیح) است، چون ماهیگیران پرو آن را معمولاً نزدیک کریسمس می‌دیدند.
النینو چگونه رخ میدهد؟
النینو بخشی از چرخهٔ طبیعی «انسو» (ENSO) است که کوتاه‌شدهٔ «النینو-نوسان جنوبی» است. این چرخه سه حالت دارد:
- النینو: آب گرمتر از معمول در شرق اقیانوس آرام.
- لانینا: آب سردتر از معمول در همان منطقه.
- حالت خنثی: وضعیت میان این دو.
همبستگی میان دمای آب و فشار هوا در دو سوی اقیانوس آرام (نوسان جنوبی) ریشهٔ این چرخه است. وقتی آب شرق گرم میشود، فشار هوا و بادها هم تغییر می‌کنند و این تغییر خود آب را بیشتر گرم میکند. هر رویداد معمولاً نه تا دوازده ماه طول میکشد.
اثرهای النینو
النینو بر آب‌وهوای جهان اثر می‌گذارد، اما اثرها یکسان نیستند:
- بارش بیشتر در سواحل پرو و اکوادور، جنوب ایالات متحده و بخش‌هایی از آرژانتین و جنوب برزیل.
- خشکسالی در اندونزی، استرالیا و بخش‌هایی از جنوب شرق آسیا و آفریقای جنوبی.
- تضعیف ماهیگیری در پرو، چون آب گرم مواد مغذی را کم میکند.
- گرمتر شدن میانگین دمای جهان؛ سال‌هایی که النینو قوی دارند، اغلب رکورد گرما را میشکنند، مانند ۲۰۱۶ و ۲۰۲۳ تا ۲۰۲۴.
- اثر بر فصل طوفان‌های اقیانوس اطلس و آرام.
اثر آن در ایران کمتر مشخص است. در برخی سال‌ها بارش پاییز و زمستان را در بخش‌هایی از کشور بیشتر میکند، اما رابطه قطعی نیست.
چرا مهم است؟
پیش‌بینی النینو چند ماه جلوتر ممکن است و به کشاورزان، مدیران آب و مسئولان بحران کمک میکند خود را آماده کنند. مرکزهای هواشناسی از شبکهٔ شناورهای اقیانوسی و ماهواره دمای آب را پایش می‌کنند. النینو با جریان‌های اقیانوسی پیوند نزدیک دارد، و تغییر اقلیم ممکن است بر شدت یا تکرار آن اثر بگذارد، اما این موضوع هنوز در حال پژوهش است.
پرسش‌های رایج
### النینو چیست؟
النینو گرم شدن غیرعادی آب سطحی شرق و مرکز اقیانوس آرام استوایی است که باد و بارش را در بسیاری از نقاط جهان تغییر میدهد.
### النینو هر چند وقت یکبار رخ میدهد؟
بهطور میانگین هر دو تا هفت سال یکبار و معمولاً نه تا دوازده ماه طول میکشد؛ زمانبندی منظم و دقیقی ندارد.
### تفاوت النینو و لانینا چیست؟
در النینو آب شرق اقیانوس آرام گرمتر از حد عادی میشود و در لانینا سردتر. اثر آبوهوایی آنها در بسیاری از نقاط جهان برعکس یکدیگر است.
### آیا النینو باعث گرمایش جهانی است؟
نه، النینو یک نوسان طبیعی است. اما چون جهان را موقتاً گرمتر میکند، سالهای همراه با آن گاهی رکورد دمای جهانی را میشکنند، در کنار روند بلندمدت گرمایش.