کهکشان بیضوی Elliptical galaxy

کهکشان‌های بیضوی یکی از دو دستهٔ بزرگ کهکشان‌ها در رده‌بندی هابل‌اند. شکل آن‌ها از کره‌ای تقریباً گرد تا بیضی کشیده تغییر می‌کند و برخلاف کهکشان‌های مارپیچی قرص و بازو ندارند. ستاره‌هایشان در مدارهایی کاملاً مختلف و نامنظم حرکت می‌کنند.

رده‌بندی کهکشان‌های بیضوی

هابل آن‌ها را با حرف E و عددی از ۰ تا ۷ نام‌گذاری کرد. E0 تقریباً گرد دیده می‌شود و E7 بسیار کشیده است. باید توجه داشت که این شکل ظاهری است و جهت دید ما بر آن اثر می‌گذارد.

ویژگی‌های کهکشان بیضوی

ستاره‌های این کهکشان‌ها عمدتاً پیر و سرخ‌اند و تولد ستارهٔ تازه در آن‌ها بسیار کم است، چون گاز سرد چندانی ندارند. اندازهٔ آن‌ها بسیار متنوع است: از کوتوله‌های بیضوی با چند میلیون ستاره تا غول‌هایی با هزاران میلیارد ستاره. مسیه ۸۷ نمونهٔ مشهور غول بیضوی در مرکز خوشهٔ دوشیزه است.

بسیاری از بیضوی‌های بزرگ در مرکز خوشه‌های کهکشانی می‌نشینند و سیاه‌چالهٔ کلان‌جرم سنگینی در دل خود دارند.

بیضوی‌ها چگونه شکل می‌گیرند؟

دیدگاه رایج این است که بسیاری از بیضوی‌ها از ادغام چند کهکشان، به‌ویژه مارپیچی‌ها، پدید آمده‌اند. برخورد، نظم قرص‌ها را به‌هم می‌ریزد و بیشتر گاز را برای ساخت ستاره‌های نو مصرف می‌کند. پس از آن کهکشان «خاموش» می‌شود. پس اگر راه شیری و آندرومدا روزی ادغام شوند، حاصل احتمالاً یک کهکشان بیضوی خواهد بود.

پرسش‌های رایج

### کهکشان بیضوی چه شکلی دارد؟
کهکشان بیضوی شکلی بیضی‌گون یا تقریباً کروی دارد. هیچ بازوی مارپیچی یا قرص مشخصی در آن دیده نمی‌شود.

### کهکشان‌های بیضوی چه رنگی هستند؟
کهکشان‌های بیضوی بیشتر زرد تا سرخ‌اند، چون ستاره‌هایشان پیر است. ستاره‌های آبی جوان در آن‌ها کمیاب‌اند.

### چرا در کهکشان بیضوی ستارهٔ تازه کم متولد می‌شود؟
کهکشان بیضوی گاز سرد کمی دارد و ستاره‌سازی نیاز به گاز دارد. بیشتر گاز پیشتر مصرف یا از کهکشان بیرون رانده شده است.

### بزرگ‌ترین کهکشان‌ها از کدام نوع‌اند؟
بزرگ‌ترین کهکشان‌های شناخته‌شده معمولاً بیضوی غول‌پیکرند و اغلب در مرکز خوشه‌های کهکشانی جای دارند.