مناظره بزرگ Great Debate

مناظرهٔ بزرگ در موزهٔ تاریخ طبیعی اسمیت‌سونین در واشینگتن برگزار شد. موضوع اصلی آن بود که آیا راه شیری تمام جهان است، یا «سحابی‌های مارپیچی» کهکشان‌های جداگانه‌ای در فاصله‌های بسیار دورند. این پرسش در نخستین دههٔ سدهٔ بیستم یکی از بزرگ‌ترین مسائل اخترشناسی بود.

دو دیدگاه

هارلو شپلی باور داشت که راه شیری بسیار بزرگ، حدود ۳۰۰ هزار سال نوری قطر دارد و تمام جهان را دربرمی‌گیرد، و سحابی‌های مارپیچی ابرهایی درون آن هستند. او با استفاده از خوشه‌های کروی و متغیرهای قیفاووسی فاصله‌ها را برآورد کرده بود و ثابت کرد خورشید در مرکز کهکشان نیست. برآورد او از بزرگی راه شیری از برآورد کورتیس به واقعیت نزدیک‌تر بود، ولی هنوز دو تا سه برابر بزرگ‌نمایی داشت (قطر امروزی حدود ۱۰۰ تا ۱۸۰ هزار سال نوری برآورد می‌شود).

هبر کورتیس معتقد بود راه شیری کوچک‌تر است (حدود ۳۰ هزار سال نوری) و سحابی‌های مارپیچی «جهان‌های جزیره‌ای» مستقل‌اند. او به نواخترهای فراوان در آندرومدا و تیرگی‌های حاشیه‌ای کهکشان‌های دیگر استناد می‌کرد. در این مورد کورتیس درست می‌گفت.

چه کسی پیروز شد؟

مناظره در همان زمان نتیجهٔ قطعی نداشت. پاسخ در دههٔ ۱۹۲۰ از رصد ادوین هابل رسید: او در ۱۹۲۴–۱۹۲۵ با یافتن قیفاووسی‌ها در کهکشان آندرومدا نشان داد فاصلهٔ آن بسیار فراتر از اندازهٔ راه شیری است. به این ترتیب سحابی‌های مارپیچی کهکشان‌های مستقلی بودند و کورتیس در این مسئله پیروز شد، در حالی که شپلی در بزرگی راه شیری و جایگاه خورشید درست گفته بود.

چرا مناظرهٔ بزرگ مهم است؟

این رویداد نشان داد چگونه رصد می‌تواند پرسشی را که با استدلال حل نمی‌شود، فیصله دهد، و آغاز دورهٔ اخترشناسی فراکهکشانی را رقم زد. بعد از آن بود که کیهان‌شناسی نوین، از قانون هابل تا انبساط جهان، شکل گرفت.

پرسش‌های رایج

### مناظرهٔ بزرگ در اخترشناسی چه بود؟
مناظره‌ای در ۱۹۲۰ میان شپلی و کورتیس دربارهٔ اندازهٔ کهکشان و اینکه آیا سحابی‌های مارپیچی کهکشان‌های جداگانه‌اند.

### چه کسی در مناظرهٔ بزرگ برنده شد؟
هر دو بخشی از حقیقت را داشتند. کورتیس دربارهٔ وجود کهکشان‌های دیگر درست می‌گفت و شپلی دربارهٔ بزرگی راه شیری و جایگاه خورشید.

### مناظره چگونه فیصله یافت؟
هابل در حدود ۱۹۲۴ با اندازه‌گیری فاصلهٔ آندرومدا از روی ستارگان قیفاووسی، ثابت کرد این سحابی بیرون از راه شیری است.