آندرومدا Andromeda

آندرومدا (Andromeda) یکی از ۴۸ صورت فلکی فهرست بطلمیوس و از صورت‌های پاییزی آسمان نیمکرهٔ شمالی است. در سنت نجوم اسلامی آن را «المرأة المسلسلة» (زن به زنجیر کشیده) می‌نامیدند. نام «کهکشان آندرومدا» نیز از همین صورت فلکی آمده است، چون آن کهکشان در محدودهٔ این صورت دیده می‌شود.

آندرومدا در اسطوره چه کسی است؟

در اسطورهٔ یونان، آندرومدا دختر کفئوس و ذات‌الکرسی بود. مادرش به زیبایی دخترش افتخار کرد و خدایان خشمگین شدند و او را به هیولای دریایی قربانی کردند. پرسئوس، قهرمان، او را نجات داد. به همین دلیل صورت‌های فلکی این داستان در آسمان کنار هم‌اند.

چگونه آندرومدا را در آسمان بیابیم؟

صورت آندرومدا جنوب ذات‌الکرسی و کنار «مربع بزرگ» فرس اعظم است. ستارهٔ پرنور آن «آلفراتز» یکی از گوشه‌های مربع بزرگ فرس اعظم شمرده می‌شود. دو ستارهٔ دیگر آن، «میراک» و «المک»، زنجیری از ستاره‌ها را می‌سازند. آسمان تاریک شبهای پاییز بهترین زمان رصد است و آلودگی نوری کم باید باشد.

• کهکشان آندرومدا: با چشم غیرمسلح در آسمان تاریک شبیه لکه‌ای محو و کشیده دیده می‌شود؛ یکی از دورترین جرم‌هایی که بدون ابزار دیده می‌شود، در حدود ۲٫۵ میلیون سال نوری. جزئیات آن در کهکشان آندرومدا آمده است.
• المک: ستارهٔ چندگانه‌ای زیبا با رنگ‌های نارنجی و آبی که با تلسکوپ کوچک دیده می‌شود.

اهمیت علمی

کهکشان آندرومدا به دلیل نزدیکی و درخشندگی، مهم‌ترین هدف برای مطالعهٔ کهکشان‌های مارپیچی است. ادوین هابل با ستاره‌های متغیر آن در دههٔ ۱۹۲۰ نشان داد این جرم کهکشانی جداگانه است، نه سحابی درون راه شیری. آندرومدا یکی از ۸۸ صورت فلکی رسمی امروزی است.

پرسش‌های رایج

### آندرومدا چیست؟
آندرومدا یک صورت فلکی شمالی است که نامش از شاهدخت اسطورهٔ یونانی گرفته شده و کهکشان آندرومدا در آن قرار دارد.

### آندرومدا را چه زمانی می‌توان دید؟
آندرومدا در پاییز، شب‌ها نزدیک بالای سر در آسمان نیمکرهٔ شمالی دیده می‌شود.

### آیا کهکشان آندرومدا با چشم دیده می‌شود؟
بله، در آسمانی تاریک و بدون ماه کهکشان آندرومدا به شکل لکه‌ای کم‌نور با چشم غیرمسلح دیده می‌شود.

### آندرومدا و کهکشان آندرومدا یکی‌اند؟
نه، آندرومدا نام صورت فلکی است و کهکشان آندرومدا جرمی بسیار دورتر است که در همان بخش آسمان دیده می‌شود.