دانشنامهجرم آسمانی
سحابی Nebula
سحابی ابری میانستارهای از گاز و غبار است که میتواند محل زایش ستارهها یا بازماندهٔ مرگ آنها باشد و بسته به نوع، با نور خود یا بازتاب نور ستارهها میدرخشد.

سحابیها ابرهای عظیمی از گاز، بیشتر هیدروژن و هلیوم، و غبار در فضای میان ستارهها هستند. بعضی گهوارهٔ ستارهها و بعضی گورستان آنهایند، و از زیباترین هدفهای عکاسی نجومی به شمار میروند.
## سحابی چیست و چند نوع دارد؟
سحابی ناحیهای از محیط میانستارهای است که چگالی گاز و غبار در آن بیش از محیط پیرامون است. انواع اصلی آن اینهاست:
- سحابی نشری: گاز آن را ستارههای داغ یونیده میکنند و خودش نور میدهد؛ مانند سحابی شکارچی.
- سحابی بازتابی: غبار نور ستارههای نزدیک را بازتاب میدهد و معمولاً آبی دیده میشود.
- سحابی تاریک: ابری چگال که نور پشت خود را میپوشاند.
- سحابی سیارهنما: پوستهٔ گازی ستارهای مرده؛ سحابی سیارهنما.
- بازماندهٔ ابرنواختر: گاز پرتابشده از انفجار؛ مانند سحابی خرچنگ.
## سحابیها از کجا میآیند؟
سحابیهای تولدگاه ستاره، با فروپاشی بخشی از ابر مولکولی زیر گرانش پدید میآیند. سحابیهایی هم از مرگ ستارهها شکل میگیرند. در هر دو حالت، سحابی چرخهٔ مادهٔ کیهانی را نشان میدهد: ستارهها گاز را میسازند و دوباره آن را به فضا برمیگردانند.
## تاریخچهٔ واژهٔ سحابی
«سحابی» در عربی به معنای ابر است. تا دههٔ ۱۹۲۰ بسیاری از اجرام مهآلود، از جمله کهکشانهای دوردست، را هم سحابی مینامیدند. ادوین هابل ثابت کرد «سحابی مارپیچی» آندرومدا کهکشانی مستقل است و از آن پس این واژه برای ابرهای درون کهکشان به کار رفت. شارل مسیه بسیاری از آنها را در فهرست مشهور خود ثبت کرد.
## پرسشهای رایج
### سحابی چیست؟
سحابی ابری از گاز و غبار در فضای میان ستارهها است. برخی سحابیها ستاره میزایند و برخی از ستارهٔ مرده بهجا ماندهاند.
### بزرگترین و معروفترین سحابیها کداماند؟
سحابی شکارچی، سحابی خرچنگ و سحابی عقاب از معروفترین سحابیها هستند. سحابی شکارچی را حتی با چشم غیرمسلح میتوان دید.
### چرا سحابیها رنگیاند؟
رنگ سحابی به نوع گاز و تابش آن بستگی دارد. در سحابیهای نشری، هیدروژن سرخ و اکسیژن سبزآبی میتابد و سحابیهای بازتابی آبی دیده میشوند.
### آیا سحابیها از مواد سنگین ساخته شدهاند؟
سحابی بیشتر از هیدروژن و هلیوم ساخته شده است و مقدار کمی غبار و عناصر سنگین دارد. با این حال همین مقدار اندک، سنگبنای ساخت سیارهها است.
فکت علمی
دانستنیها
- ۱۷ اردیبهشت ۱۴۰۵سحابی شکارچی؛ کارخانهٔ ستارهسحابی شکارچی نزدیکترین ناحیهٔ ستارهزایی پرجرم به زمین است و حدود ۱۲۶۷ سال نوری فاصله دارد. با چشم غیرمسلح هم دیده میشود و اخترشناسان در آن قرصهای پیشسیارهای و کوتولههای قهوهای دیدهاند.
- ۲۵ آذر ۱۴۰۴ستونهای آفرینش در سحابی عقابسحابی عقاب منطقهای است که ستارگان در آن شکل میگیرند. «ستونهای آفرینش» ستونهایی از گاز و غبار در این سحابیاند که ستارگان تازهای در آنها یا در لبهشان متولد میشوند.
- ۱۰ دی ۱۴۰۳سحابیها، زادگاه ستارههاسحابیها بخشهایی درخشان از محیط میانستارهایاند، از گاز و غبار؛ بسیاریشان زادگاه ستارهاند و گاز و غبارشان کمکم فشردهتر میشود تا ستارهای بزاید.
- ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۳سحابیها، مهد ستارههاسحابیها ابرهای عظیم گاز و غبارند و اغلب مهد ستارهها هستند: مواد در آنها فشرده میشوند، مادهٔ بیشتری جذب میکنند و سرانجام چنان چگال میشوند که ستارهای تازه پدید آید.
- ۱۱ اسفند ۱۴۰۲سحابی شکارچیسحابی شکارچی (جباری) سحابی پرنور و نزدیکی است که حدود ۱۲۷۰ سال نوری با ما فاصله دارد و حدود ۲۵ سال نوری پهنا دارد؛ نزدیکترین ناحیهٔ ستارهزایی پرجرم به زمین و مهد ستارههای تازه است.
تصویر روز ناسا
در تصویرهای روز
فهرست کامل شارپلس: ۳۱۳ سحابی۱۰ مهر ۱۴۰۵
Sh2-۱۸۸: سحابی میگو۷ مهر ۱۴۰۵
سحابی کوکون در نمای باز۳۰ شهریور ۱۴۰۵
یک صندوقچه گنج در سحابی کارینا۲۶ شهریور ۱۴۰۵
سحابی زرافه (LDN 1295)۱۹ شهریور ۱۴۰۵
سحابی پلیکان: در حال تغییر آرام۱۶ شهریور ۱۴۰۵
تصاویر تلسکوپ جیمز وب از سحابی سر شیر۴ شهریور ۱۴۰۵
گرههای دنبالهدارمانند در سحابی هلیکس۱۳ مرداد ۱۴۰۵
شهابسنگی که در حال بخار شدن است، عکس سلفی با سحابی مارمولک۱۲ مرداد ۱۴۰۵
ء NGC 7635: سحابی حباب۵ مرداد ۱۴۰۵
ء NGC 3576: سحابی مجسمه آزادی۲۹ تیر ۱۴۰۵
درخشش قرمز سحابی خفاش کیهانی۱۸ تیر ۱۴۰۵