رفتن به محتوا
فلک‌بینfalakbin.ir

دانشنامهجرم آسمانی

هایپریون Hyperion

هایپریون قمری نامنظم و اسفنج‌مانند از زحل است با قطر میانگین حدود ۲۷۰ کیلومتر و به‌دلیل چرخش آشوبناک و ظاهر شبیه اسفنج مشهور است.

نام‌های دیگر: Hyperion (moon)، هایپریون (قمر)

هیپریون، قمر زحل با دهانه‌های عجیب
تصویر روز ناسا، 2023-03-12

هایپریون را در ۱۸۴۸ ویلیام بوند و ویلیام لاسل مستقل از هم کشف کردند. این قمر در مدار زحل و فراتر از تیتان می‌گردد و یکی از بزرگ‌ترین قمرهای نامنظم منظومهٔ شمسی است؛ شکلش گرد نیست چون گرانش آن برای کروی کردنش کافی نبود.

## هایپریون چه شکلی دارد؟
تصویرهای فضاپیمای کاسینی–هویگنس که در ۲۰۰۵ از کنارش گذشت، سطحی پر از دهانه‌های عمیق و تیز را نشان دادند که شبیه اسفنج است. چگالی آن بسیار کم و حدود نیمی از چگالی آب است. بنابراین هایپریون بسیار متخلخل است و بخش بزرگی از درونش فضای خالی است. برخوردها در این بدنهٔ متخلخل جرم را بیرون نمی‌اندازند و به‌جای آن مواد را فشرده می‌کنند و دهانه‌ای عمیق می‌سازند.

ویژگیمقدار
ابعاد تقریبیدرازترین بعد حدود ۳۶۰ کیلومتر
دورهٔ مداریحدود ۲۱ روز
چگالیحدود ۰٫۵ گرم بر سانتی‌متر مکعب

## چرخش آشوبناک
هایپریون به شکلی نامنظم می‌چرخد و محور و آهنگ چرخشش پیوسته تغییر می‌کند، نمونه‌ای از چرخش آشوبناک. دلیلش شکل کشیده و تأثیر گرانشی تیتان است، زیرا مدار آن با مدار تیتان رابطهٔ تشدیدی ۴ به ۳ دارد. به همین دلیل نمی‌تواند مانند بیشتر قمرها دچار قفل کشندی شود.

## ترکیب
سطح آن بیشتر یخ آب است و لکه‌هایی تیره از مواد آلی و کربن‌دار دارد، و احتمالاً بقایای برخوردی کهن است. آن را گاهی با قمر فوبه مقایسه می‌کنند، هرچند منشأ متفاوتی دارند.

## پرسش‌های رایج
### هایپریون چیست؟
هایپریون یکی از قمرهای زحل است که شکلی نامنظم و ظاهری اسفنجی دارد.

### چرا هایپریون شبیه اسفنج است؟
چون بسیار متخلخل است و برخوردها در آن دهانه‌های عمیق می‌سازند، بی‌آنکه مواد زیادی بیرون بریزد.

### چرخش آشوبناک چیست؟
یعنی محور و آهنگ چرخش جرم به‌صورت نامنظم تغییر می‌کند و نمی‌توان آن را برای مدت طولانی دقیق پیش‌بینی کرد، مانند آنچه در هایپریون دیده می‌شود.

### چه فضاپیمایی هایپریون را دیده است؟
کاسینی، در ۲۰۰۵، تصاویر نزدیک آن را فرستاد و پیش از آن وویجر ۲ هم از دور عکس گرفت.

تصویر روز ناسا

در تصویرهای روز

همه