دانشنامهمفهوم
منظومه شمسی Solar System
منظومهٔ شمسی مجموعهٔ گرانشیای است شامل خورشید و همهٔ اجرامی که به دور آن میگردند: هشت سیاره، قمرها، سیارههای کوتوله، سیارکها و دنبالهدارها؛ و حدود ۴٫۶ میلیارد سال پیش شکل گرفته است.

منظومهٔ شمسی خانهٔ ماست. در مرکز آن خورشید قرار دارد که بیش از ۹۹٫۸ درصد جرم کل منظومه را در خود دارد. همهٔ سیارهها تقریباً در یک صفحه و در یک جهت به دور آن میگردند. منظومه در راه شیری، در فاصلهٔ حدود ۲۶ هزار سال نوری از مرکز کهکشانی قرار دارد.
اعضای منظومهٔ شمسی
- سیارههای زمینسان (درونی): عطارد، زهره، زمین و مریخ که سنگیاند.
- غولهای گازی: مشتری و زحل.
- غولهای یخی: اورانوس و نپتون.
- کمربند سیارکها میان مریخ و مشتری، و کمربند کایپر فراتر از نپتون.
- سیارههای کوتوله مانند پلوتون و سرس.
- دنبالهدارها و در دورترین بخش، ابر اورت که شاید تا حدود یک تا دو سال نوری گسترده باشد.
ابعاد
| ویژگی | مقدار تقریبی |
|---|---|
| سن | حدود ۴٫۶ میلیارد سال |
| فاصلهٔ زمین تا خورشید | ۱ واحد نجومی (حدود ۱۵۰ میلیون کیلومتر) |
| فاصلهٔ نپتون تا خورشید | حدود ۳۰ واحد نجومی |
| فاصلهٔ مرز هلیوسفر از خورشید (سمت رو به جلو) | حدود ۱۲۰ واحد نجومی |
مرز هلیوسفر را فضاپیمای وویجر ۱ در ۲۰۱۲ پشت سر گذاشت.
منظومه چگونه شکل گرفت؟
منظومهٔ شمسی از فروپاشی بخشی از ابر مولکولی پدید آمد؛ گاز و غبار مرکزی خورشید را ساخت و دیسک اطراف آن به سیارهها تبدیل شد. روند آن در تشکیل و تکامل منظومهٔ شمسی توضیح داده شده است. خورشید حدود ۵ میلیارد سال دیگر به غول سرخ تبدیل خواهد شد.
پرسشهای رایج
### منظومهٔ شمسی چند سیاره دارد؟
منظومهٔ شمسی هشت سیاره دارد: عطارد، زهره، زمین، مریخ، مشتری، زحل، اورانوس و نپتون. پلوتون از ۲۰۰۶ در رده سیارهٔ کوتوله قرار گرفته است.
### منظومهٔ شمسی چند ساله است؟
منظومهٔ شمسی حدود ۴٫۶ میلیارد سال سن دارد و بر پایهٔ قدیمیترین شهابسنگها اندازهگیری شده است.
### منظومهٔ شمسی تا کجا ادامه دارد؟
بسته به تعریف، تا مرز هلیوسفر (حدود ۱۲۰ واحد نجومی) یا تا لبهٔ ابر اورت که گرانش خورشید هنوز بر آن حاکم است (حدود ۱۰۰ هزار واحد نجومی).
تصویر روز ناسا
ء WISPIT 2b: سیارهای بیرون از منظومه شمسی، شکافی در دیسک زادگاهش ایجاد میکند۵ شهریور ۱۴۰۴
پرتره خانوادگی منظومه شمسی۲۳ تیر ۱۴۰۳
المپوس مونس: بزرگترین آتشفشان در منظومه شمسی۱۵ فروردین ۱۴۰۲